©Samsung
Hoe schadelijk zijn oordoppen en koptelefoons nou echt voor je oren?
Dat oortjes voor gehoorproblemen kunnen zorgen, weet bijna iedereen tegenwoordig. Maar hoe schadelijk zijn ze nou echt? Dit zijn alle feiten en tips op een rijtje.
Volgens audioloog Ruth Reisman schuilen er meerdere risico’s in het gebruik van oordopjes. Ze kunnen warmte en vocht vasthouden in de gehoorgang, wat de kans op oorontstekingen vergroot. Ook kunnen ze oorsmeer dieper het oor in duwen, wat kan leiden tot ophoping of verstopping.
Grootste risico is volume
De grootste zorg is echter niet het oordopje zelf, maar het geluid. Oordopjes zitten direct in de gehoorgang en brengen geluid dicht bij het trommelvlies. Wie langdurig op hoog volume luistert, loopt risico op schade. Het kan bijvoorbeeld leiden tot blijvend gehoorverlies, tinnitus (een piep of ruis in het oor) en overgevoeligheid voor geluid.
Audioloog Dan Troast wijst erop dat vooral langdurige blootstelling gevaarlijk is. Zelfs matig volume kan problematisch worden als je dagelijks urenlang luistert. Vage klachten zoals tijdelijk dof horen of een piep na het luisteren zijn volgens hem waarschuwingssignalen van het gehoorsysteem.
Draadloze oordopjes en straling
Online circuleren ook verhalen over mogelijke stralingsrisico’s van bluetooth-oordopjes. Volgens de experts is daar geen bewijs voor. De energie die deze apparaten uitzenden ligt ruim onder vastgestelde veiligheidslimieten en is aanzienlijk lager dan die van smartphones. Vanuit audiologisch perspectief is geluidsblootstelling een veel groter risico dan straling.
De 60/60-regel
Wie toch oordopjes gebruikt, zoals bijna iedereen tegenwoordig, doet er goed aan de zogeheten 60/60-regel te volgen: luister niet langer dan 60 minuten achter elkaar en houd het volume onder de 60 procent van het maximum.
Daarnaast raden experts aan om elk uur een pauze van 15 tot 20 minuten te nemen, zodat de oren kunnen herstellen. Veel moderne apparaten bieden bovendien functies om geluidsblootstelling te monitoren. Zo kun je op Apple-apparaten waarschuwingen instellen of het maximale decibelniveau automatisch laten beperken.
Zijn over-ear koptelefoons veiliger?
Over-ear koptelefoons worden over het algemeen als veiliger beschouwd. Ze zitten niet in de gehoorgang en richten het geluid minder direct op het trommelvlies. Ook veroorzaken ze minder snel irritatie of oorsmeerproblemen.
Nog beter zijn noise-cancelling modellen. Doordat ze omgevingsgeluid dempen, hoef je het volume minder snel op te schroeven om alles goed te horen.
Een andere optie zijn open oordopjes met beengeleidingstechnologie. Die sturen geluid via de schedelbotten naar het binnenoor, in plaats van rechtstreeks via het trommelvlies. Ze sluiten de gehoorgang niet af, waardoor warmte, zweet en vuil zich minder ophopen en oorsmeer niet naar binnen wordt gedrukt.
Geen enkele koptelefoon is volledig veilig
Uiteindelijk draait alles om totale geluidsblootstelling over tijd. Welk type koptelefoon je ook gebruikt: langdurig luisteren, luisteren op hoog volume of beide gecombineerd; het vergroot allemaal het risico op blijvende schade.