‘De politie verzamelt tegen de regels in gevoelige burgerdata’

De Nederlandse politie verzamelt openbare gegevens van burgers en dat mag niet, zo stelt de Autoriteit Persoonsgegevens. Het gaat om de Teams Openbare Orde Inlichtingen die zonder een wettelijke basis gevoelige gegevens verzamelen, terwijl burgers recht hebben op privacy. 

De Teams Openbare Orde Inlichtingen (TOOI) zijn er bijvoorbeeld om in te schatten of er ergens rellen komen. Ze gebruiken hiervoor in principe geen digitale bronnen, maar werken met burgerinformanten om aan hun informatie te komen. Belangrijk werk, maar het blijkt soms te worden uitgevoerd op basis van een wet die daar niet voor bedoeld is, zo blijkt nu. 

Burgerinformatie verzamelen

De Autoriteit Persoonsgegevens meent dat de politie hiermee moet stoppen en dat als het hiermee toch wil doorgaan, de wet zal moeten worden aangepast. Het schrijft dit in een brief aan de Tweede Kamer. Het rapport zelf wordt niet openbaar gedeeld door de vertrouwelijkheid van de informatie in het rapport. De politie zou zich beroepen op artikel 3 van de Politiewet, maar dit is volgens AP ontoereikend als grondslag voor wat er werkelijk wordt gedaan, omdat er met de inwinning van inlichtingen bijna een compleet beeld van bepaalde aspecten van het privéleven van mensen kan worden verkregen.

“Denk aan het langdurig inwinnen van informatie over een bepaalde persoon en gedetailleerde gegevens over iemands privéleven, zoals informatie over relaties of gezondheidssituatie. De gegevensverzameling die gepaard gaat met deze TOOI-activiteiten maakt daarmee meer dan een geringe inbreuk op het recht op bescherming van persoonsgegevens en het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer van mensen en kan niet met een beroep op artikel 3 Pw worden gerechtvaardigd.“

Nieuwe wet nodig, stelt AP

Het AP wil dat er duidelijker wordt gekeken naar of de zwaarte van deze activiteit in lijn is met het doel ervan. In de Politiewet staat dat de politie tot taak heeft om te zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan mensen die dat nodig hebben. Maar dat moet volgens diezelfde tekst wel in overeenstemming met geldende rechtsregels en ondergeschikt aan het bevoegd gezag. En de geldende rechtsregels is waar het hier schuurt. Dat er ook niet goed wordt gecontroleerd op de redenen achter de inzet van gegevensverzameling keurt de AP ook af. Er is nog geen reactie gekomen vanuit de Tweede Kamer of de politie.