Dit DARPA-vliegtuig kan stilhangen als een helikopter én vliegen als een straaljager

Het Amerikaanse overheidsagentschap DARPA heeft groen licht gegeven om een experimenteel vliegtuig te bouwen dat twee dingen combineert die normaal niet samengaan: verticaal opstijgen met rotoren zoals een helikopter en vliegen met de snelheid van een passagiersvliegtuig.

Het toestel heeft officieel de naam X-76 gekregen en wordt gebouwd door Bell, een bedrijf dat al van oudsher experimentele vliegtuigen maakt. Het ontwerp heeft zojuist een cruciale ontwerpreview doorstaan, wat betekent dat de bouw nu daadwerkelijk mag beginnen.

Waarom is dit bijzonder?

Helikopters zijn ontzettend handig: ze kunnen opstijgen en landen zonder landingsbaan en zelfs stilhangen in de lucht. Maar hun achilleshiel is dat ze relatief langzaam zijn. Straaljagers zijn daarentegen razendsnel, maar hebben een lange landingsbaan nodig. Ingenieurs proberen al decennia die twee eigenschappen te combineren in één toestel, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan.

De X-76 moet dat kunstje wél gaan klaarspelen. Het toestel moet verticaal kunnen opstijgen vanaf een onverhard terrein. Dat doet het met rotoren. Die klappen vervolgens in, waarna jetmotoren het overnemen. Zo kan het vliegtuig snelheden tussen de 740 en 830 kilometer per uur halen en nog op grote hoogte ook. Dat is vergelijkbaar met de kruissnelheid van een passagiersvliegtuig.

Gefinancierd door de overheid

Het project wordt gezamenlijk gefinancierd door DARPA en het Amerikaanse Special Operations Command. Dat is de tak van het leger die verantwoordelijk is voor speciale eenheden. Het idee is dat die troepen snel ergens naartoe moeten kunnen zonder afhankelijk te zijn van een vliegveld.

De technologie is voorlopig puur militair, maar experimentele vliegtuigen hebben in het verleden vaker de weg vrijgemaakt voor toepassingen in de burgerluchtvaart.

De bouw begint nu en als alles volgens plan verloopt, volgen grondtests en uiteindelijk de eerste echte vlucht in een latere fase. Of de X-76 ooit echt gaat doen wat op papier beloofd wordt, moet dan blijken.