YouTube, TikTok en Snap schikken zaak over ‘verslavende’ sociale media bij jongeren

YouTube, TikTok en Snap hebben in de Verenigde Staten een rechtszaak geschikt waarin scholen de platforms verantwoordelijk hielden voor de verslavende werking van sociale media op jongeren.

Daarmee voorkomen de bedrijven voorlopig dat een rechter zich inhoudelijk uitspreekt over de vraag in hoeverre techbedrijven aansprakelijk kunnen worden gehouden voor de mentale en gedragsproblemen die volgens scholen samenhangen met social media-gebruik.

Hoeveel geld met de schikking gemoeid is, is niet bekendgemaakt.

De potentieel impactvolle zaak

De zaak draaide om de gevolgen die scholen zeggen te ervaren door leerlingen die volgens hen steeds afhankelijker raken van apps als TikTok, Snapchat en YouTube. Onderwijsinstellingen stellen dat ze daardoor meer geld kwijt zijn aan begeleiding, mentale ondersteuning, gedragsproblemen en extra personeel. 

De zaak werd gezien als potentieel heel impactvol omdat het voor het eerst zou zijn geweest dat een rechter zich uitgebreid had moeten buigen over de vermeend verslavende opzet van sociale media-platforms. In de VS lopen inmiddels duizenden soortgelijke zaken tegen techbedrijven.

Critici beschuldigen platforms al langer, maar de techbedrijven wijzen de kritiek van de hand

Critici verwijten platforms al langer dat ze bewust systemen ontwerpen die gebruikers zo lang mogelijk vasthouden. Denk aan eindeloze scrollfeeds, algoritmes die voortdurend nieuwe prikkels aanbieden en notificaties die gebruikers steeds terug de app in trekken. Vooral bij jongeren zou dat volgens tegenstanders leiden tot concentratieproblemen, slaapproblemen en verslavingsgedrag.

De bedrijven zelf wijzen die kritiek van de hand. Volgens YouTube, Snap en TikTok investeren ze juist steeds meer in veiligheidsmaatregelen, ouderlijk toezicht en functies die jongeren moeten beschermen tegen overmatig gebruik.

Juridische druk neemt toe

Toch neemt de juridische druk op grote techbedrijven verder toe. In maart oordeelde een jury in Los Angeles nog dat Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram, samen met Google nalatig is geweest bij het ontwerpen van hun platforms. Een inmiddels twintigjarige vrouw, die stelde dat ze als kind verslaafd raakte aan sociale media, kreeg toen een schadevergoeding van 6 miljoen dollar toegewezen.

Die uitspraak wordt door veel juristen en critici gezien als een signaal dat Amerikaanse rechtbanken steeds serieuzer kijken naar de maatschappelijke impact van sociale media, zeker wanneer het gaat om kinderen en jongeren.

Meer lezen over sociale media? Download dan onze app!