'Door sociale media kun je minder goed een geïnformeerde mening vormen'

Al dat Instagrammen, TikTokken en Facebooken zorgt ervoor je minder goed een vrije, geïnformeerde mening kunt vormen. Het Commissariaat voor de Media concludeert in een rapport dat dit in strijd is met het publieke belang. De invloed van sociale media op de nieuwsconsumptie is zorgelijk, stelt de organisatie.

Het Commissariaat voor de Media maakte het rapport op basis van de zorg over de invloed van sociale media op de nieuwsconsumptie in Nederland. Vooral jongeren halen hun nieuws niet zozeer van de traditionele kanalen, maar grijpen naar TikTok, X en Instagram om op de hoogte te blijven, schrijft NOS.

In strijd met het politieke belang

Daar is het echter het algoritme dat de scepter zwaait en zie je dus voornamelijk berichten uit een bepaalde hoek. En controverse: sociale mediabedrijven hebben er baat bij als er vooral heftige content voorbijkomt, omdat die de aandacht trekt. Of dat dan waarheidsgetrouw is of niet, is allang niet meer relevant. Als gebruiker moet je daar ook maar in meegaan: het is niet makkelijk om te beïnvloeden wat je in de feed ziet.

De zorgen liggen niet alleen bij de keuze van mensen zelf in hoe ze het nieuws doorkrijgen: het denkt dat de invloed van eigenaren van socialemediaplatforms te groot is, want ze bemoeien zich met de inhoud die gebruikers te zien krijgen. Feeds zijn een risico voor de democratie, stelt het commissariaat. Feeds hebben te veel macht over wat burgers zien, wie ze volgen, enzovoorts. De polarisatie van de samenleving komt ook aan bod: meningen worden beïnvloedt en de verdeeldheid in de samenleving groeit, omdat mensen vooral posts krijgen voorgeschoteld die bij hun opvattingen aansluiten. Ruimte voor de andere kant van het verhaal is er weinig.

Polariserende werking

Die polariserende en misleidende informatie kan door algoritmes worden versterkt en dat zet de betrouwbaarheid van de nieuwsvoorziening onder druk. Dat is op zich geen nieuws: we horen vanuit de wetenschap en de overheid al langer dat dit speelt. Echter hoopt het commissariaat met het onderzoek bij te dragen aan beter beleid op dit gebied. Ook is er al Europese wetgeving die eventueel als basis kan worden ingezet, maar dat wordt nog maar weinig gebruikt.