Explosieve groei elektrisch rijden op komst: ’s avonds laden straks peperduur?

Een bijna volledige transitie van fossiele wagenparken overal in Nederland naar elektrische varianten; in tijden van krapte op het elektriciteitsnet een wel héél grote uitdaging, zou je denken, maar volgens een denktank behoort het wel degelijk tot de mogelijkheden. Betere (laad)infrastructuur en vooral anders nadenken over energieverbruik zijn daarbij essentieel.

Het kenniscentrum in kwestie, ElaadNL, stelde samen met Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) een rapport samen dat de groei van elektrisch rijden zo breed mogelijk in kaart brengt. Naast personenauto’s zijn ook sectoren zoals de bouw, logistiek en openbaar vervoer meegenomen in de prognoses. Die gaan uit van een explosieve groei van het aantal elektrische voertuigen: in 2038 worden acht miljoen stekkerauto’s verwacht tegenover nog geen twee miljoen stuks op dit moment.

Dat betekent logischerwijs ook een veel grotere vraag naar stroom. Verwacht wordt dat de mobiliteit in 2050 jaarlijks maar liefst 51,8 TWh van de 505 TWh aan totale elektriciteitsverbruik in Nederland omvat. Dat is meer dan 10 procent die bij de mobiliteit komt te liggen, tegenover 3,5 procent vorig jaar. De vraag vertaalt zich uiteraard naar meer laadpalen, verdeeld over thuisladers, laadpalen op werkplekken en bij laadpleinen. Maar de tijden waarop auto’s opgeladen worden zijn volgens het rapport straks extra belangrijk.

Extra veel betalen voor ’s avonds laden?

Zo moeten bedrijven en (lokale) overheden volgens de onderzoekers in tijden van krapte op het stroomnet serieuzer samen gaan werken. Naast meer publieke laadpalen zouden laadplekken op werkplekken efficiënter gebruikt kunnen worden, bijvoorbeeld door laadpalen op bedrijfsterreinen ook open te stellen voor andere automobilisten anders dan werknemers. Hetzelfde geldt voor laadpalen bij woningen, die buren met elkaar zouden kunnen delen. Zo kan opladen in de avond, de meest drukke periode op het stroomnet, worden vermeden.

Elektrische rijders moeten volgens het rapport hoe dan ook rekenen op veel duurdere stroomtarieven in de avond. Wie nu een dynamisch energiecontract heeft, merkt dat de kosten voor elektriciteit tussen 16.00 uur en 21.00 uur hoger zijn, maar dat loopt zolang de krapte op het elektriciteitsnet voortduurt alleen maar op. Vanaf 2029 willen netbeheerders overstappen op een tijdsafhankelijk nettariefstelsel, waardoor een deel van de totale netkosten, ongeveer twee derde, afhankelijk wordt van het tijdstip waarop energie wordt verbruikt.

Energie teruggeven via de laadpaal

ElaadNL en NAL zien ook mogelijkheden in V2G-laadpalen en bidirectionele laadaansturing. Daarmee kunnen auto’s zowel opladen als ontladen aan de laadpaal, waarmee elektriciteit kan worden teruggegeven aan het net of zelfs aan het eigen huishouden, op momenten dat daar behoefte aan is. Door bijvoorbeeld tijdens piekuren in de avond juist stroom terug te leveren aan de woning, waar dan stroom verbruikt wordt, kan de druk op het elektriciteitsnet verlaagd worden.

Dat elektrische auto’s in de afgelopen jaren minder verkochten, zorgt er volgens het onderzoek niet voor dat de stroomvraag over tientallen jaren ook lager is. Naast Europese regelgeving die verplicht dat de mobiliteit in 2050 emissieloos is, zorgen de hoge brandstofprijzen nu juist weer voor meer aantrekkingskracht richting elektrische auto’s. Meer laadinfrastructuur wordt hoe dan ook verwacht, de kunst volgens NAL en ElaadNL zit hem vooral in hoe we die slim gaan benutten.