©Unsplash
71 procent van Nederlandse reacties op tabakswet door AI geschreven
Tabaksfabrikant Philip Morris International heeft een AI-tool ingezet om burgers massaal reacties te laten indienen tegen strengere Europese tabaksregels. Dat blijkt uit gezamenlijk onderzoek van de NOS en Pointer.
De Europese Commissie werkt momenteel aan de grootste aanscherping van de tabakswetgeving in vijftien jaar. De voorstellen richten zich onder meer op vapes, e-sigaretten, verhitte tabak en nicotinezakjes. Juist die alternatieve nicotineproducten zijn inmiddels goed voor ongeveer 40 procent van de omzet van Philip Morris.
30 procent geschreven met AI
Uit analyse van ongeveer 65.000 consultatiereacties uit vijftien EU-landen blijkt dat zo'n 30 procent volledig met AI is geschreven. In Nederland ligt dat aandeel veel hoger: volgens AI-detector Pangram is 71 procent van de Nederlandse reacties vrijwel zeker volledig door AI gegenereerd.
Bedrijf werkte met affiches
Philip Morris verspreidde in tabakszaken affiches met een QR-code onder de slogan 'Your Voice, Your Choice'. Wie de code scande, kwam terecht bij een online vragenlijst over tabaksbeleid. Op basis van de antwoorden genereerde de AI-tool automatisch een persoonlijke reactie in de ik-vorm, die gebruikers vervolgens rechtstreeks konden indienen bij de Europese Commissie. Alleen al vanuit Nederland gebeurde dat meer dan 700 keer.
Door de campagne zijn inmiddels zo'n 80.000 reacties op de wetsvoorstellen binnengekomen. Ter vergelijking: de meeste Europese publieksconsultaties ontvangen doorgaans niet meer dan ongeveer duizend reacties.
Reactie Philip Morris
Volgens Philip Morris zijn alle inzendingen uiteindelijk afkomstig van individuele burgers. Het bedrijf stelt dat de AI uitsluitend wordt gebruikt om teksten 'leesbaar, coherent en relevant' te maken en noemt de campagne een legitieme bijdrage aan het democratische proces. Het ontkent dat gebruikers een bepaalde richting op worden gestuurd.
EU en Tweede Kamer reageren kritisch
De Europese Commissie reageert kritisch. Een woordvoerder noemt de vermeende pogingen van de tabaksindustrie zorgwekkend en benadrukt dat publieke consultaties een eerlijk beeld van de maatschappelijke opinie moeten geven. Volgens de Commissie wordt bij de beoordeling van de consultatie rekening gehouden met georganiseerde campagnes, waaronder campagnes die gebruikmaken van AI.
Ook in de Tweede Kamer klinkt stevige kritiek. Mirjam Bikker stelt dat de tabaksgigant de democratie kaapt en stelt dat de inspraak hierdoor wordt gecorrumpeerd. Henri Bontenbal spreekt van 'valsspelen' en zegt dat de handelswijze veel zegt over de mentaliteit van het bedrijf.