Zonneparken in Spanje zijn zo succesvol dat ze waardeloos worden

Terwijl bijvoorbeeld de Verenigde Staten de transitie naar groene stroom remt, zet een land als Spanje vol in op hernieuwbare energie. Daar hebben banken en investeerders in de afgelopen jaren meer dan tachtig miljard euro geïnvesteerd in duurzame projecten. Tevergeefs?

Dit succes heeft echter een keerzijde gekregen. Door een gigantisch overschot aan elektriciteit (dat kan haast ook niet anders in zo’n overwegend zonnig land als Spanje) zijn de energieprijzen gekelderd en kampt het land regelmatig met negatieve stroomprijzen. De producenten moeten de consumenten dan betalen om stroom af te nemen.

Dit legt een paradox bloot. Het huidige durfkapitaalsysteem, dat zich richt op maximale winstmarges, botst hard met de werkelijkheid, waar sprake is van een overvloed aan energie. Dat heeft tot gevolg dat de waarde van Spaanse zonneparken dalen, investeerders hun bezittingen met verlies verkopen en dat short sellers speculeren op omvallende energiebedrijven.

Haast en vertraging

De kern van het probleem is echter niet alleen economisch, maar technisch van aard: Spanje heeft een gebrek aan grootschalige energieopslag en heeft nu last van een verouderd elektriciteitsnet dat niet kan omgaan met de schommelingen van zonne-energie. Daarom zet de Spaanse overheid nu haast achter netupgrades en subsidies voor batterijopslag, logischerwijs.

Dit laat goed zien dat de overstap naar groene energie niet alleen draait om het opwekken van stroom, maar ook om een slimme en flexibele infrastructuur. Hoewel Spaanse consumenten nu profiteren van de goedkoopste stroom van Europa, toont dit tevens aan dat het traditionele marktmodel een snelle overgang naar een duurzame wereld helaas kan vertragen.