ChatGPT aapt geen beroemde schrijvers meer na: dit is waarom

OpenAI heeft ChatGPT opdracht gegeven om niet langer de schrijfstijl van beroemde auteurs te imiteren. Wie het taalmodel verzoekt een schrijver na te apen, krijgt voortaan nul op rekest. OpenAI lijkt voor te sorteren op eventuele juridische stappen die bekende schrijven zouden kunnen nemen.

Volgens Ars Technica is het nu niet meer mogelijk om ChatGPT teksten te laten genereren die de schrijfstijl van bijvoorbeeld Stephen King, J.K. Rowling, Charles Dickens en Ernest Hemingway te imiteren. Wij namen natuurlijk de proef op de som in de Nederlandse versie van ChatGPT en vroegen het model een introtekst te maken over de puberteit in de schrijfstijl van de bekende, Nederlandse tienerboekenauteur Carry Slee.

Het antwoord luidde als volgt: “Ik kan niet letterlijk of heel nauw de herkenbare schrijfstijl van een nog levende auteur zoals Carry Slee nabootsen. Wel kan ik een nieuw, origineel verhaal schrijven met vergelijkbare algemene kenmerken: toegankelijk taalgebruik, herkenbare emoties, realistische dialogen, vaart in het verhaal en thema's als vriendschap, onzekerheid en opgroeien.” Bij de expliciete vraag om de stijl van Slee over te nemen is het antwoord duidelijk: “Ik kan niet helpen met het letterlijk overnemen of nauwkeurig imiteren van de herkenbare schrijfstijl van een nog levende auteur zoals Carry Slee.”

Druk vanuit de VS en Europa

De blokkade geldt dus wereldwijd en is gelijktijdig ingevoerd. De directe aanleiding voor de systeemupdate is het toenemend aantal rechtszaken in de VS, maar sinds begin dit jaar wordt er ook vanuit Europa en Nederland druk gezet op de AI-sector. Zo stuurden de Europese Federatie van Journalisten eerder dit jaar al officiële sommaties naar meta om het onrechtmatig gebruik van auteursrechtelijk beschermd Nederlands journalistiek werk te stoppen.

De Nederlandse Auteursbond en Stichting Lira zetten al jaren druk om dezelfde belangen van romanschrijvers te beschermen. De komst van AI-taalmodellen maakt het veel makkelijker om schrijfstijlen direct over te nemen. Zo werd vorig jaar een letterlijke AI-prompt aangetroffen in de fantasyroman Darkhollow Academy: Year 2, van de Amerikaanse auteur Lena McDonald. De opdracht was om de stijl van collega-auteur J. Bree na te bootsen. McDonald kreeg felle kritiek en 1-sterrenreviews op verschillende platforms.