Waarom de dynamische energieprijs vanavond piekt tijdens de eclips

Wie vanavond naar de gedeeltelijke zonsverduistering kijkt, ziet niet alleen een bijzonder natuurverschijnsel. Ook op het Nederlandse stroomnet gebeurt iets bijzonders. “Miljoenen zonnepanelen reageren vrijwel tegelijkertijd. Daardoor kun je de maan woensdagavond als het ware terugzien in de Nederlandse elektriciteitsproductie.”, aldus Koen Rozendom van energiebedrijf 1KOMMA5° Nederland.

De zonsverduistering begint woensdagavond rond 19.15 uur en bereikt om ongeveer 20.10 uur het hoogtepunt. Dan is bijna 90 procent van de zonneschijf bedekt. Voor zonnepanelen maakt dat direct verschil. Zodra er minder licht op de panelen valt, neemt ook hun elektriciteitsproductie af.

Op een normale zonnige avond in augustus is dat effect veel geleidelijker. Tijdens de eclips kan in korte tijd enkele gigawatts aan zonnevermogen verdwijnen. Over de hele dag valt de schade overigens mee, omdat de verduistering pas in de avond plaatsvindt.

Piek in prijs én gebruik

Juist de timing zal een zichtbaar effect hebben op de energiemarkt. Rond 20.00 uur loopt het elektriciteitsverbruik doorgaans op, terwijl zonnepanelen normaal gesproken al minder stroom gaan leveren. Vanavond wordt die daling door de maan tijdelijk versneld.

Op dit tijdstip zijn veel mensen thuis. De vaatwasser gaat aan, wellicht draait de wasmachine een wasje. Elektrische auto aan de lader. Er is veel gaande bij Nederlandse huishoudens op stroomgebied op het moment dat de eclips gaat plaatsvinden. Daardoor kan het lonen om vanavond een uitzondering te maken. Taken die (veel) stroom vragen even uitstellen tot morgen bijvoorbeeld.

Vooral huishoudens met een dynamisch energiecontract gaan het vermoedelijk merken. Wanneer het aanbod van elektriciteit plotseling afneemt terwijl de vraag relatief hoog blijft, kan de prijs stijgen. Het effect is bovendien relatief kortstondig. Zodra de verduistering voorbij is, kunnen zonnepanelen weer meer elektriciteit produceren. Echter, is het dan inmiddels laat op de avond en gaat de zon langzaam onder.

Het Nederlandse stroomnet krijgt overigens niet met verrassingen te maken. Het moment waarop de eclips plaatsvindt is exact bekend. Netbeheerders en energiebedrijven kunnen daarom vooraf rekening houden met de tijdelijke dip. Batterijen, elektriciteitscentrales en internationale stroomverbindingen kunnen helpen om het gat tussen vraag en aanbod op te vullen.

Voor bezitters van zonnepanelen is de zonsverduistering daarom vooral een interessant experiment. De totale opbrengst van hun panelen over de dag verandert maar beperkt. Wie wil zien wat de maan met ons elektriciteitsnet doet, kan echter tegelijkertijd naar de hemel én naar de stroomprijs kijken. Voor dat laatste heb je geen eclipsbril nodig.