©Unsplash

©Unsplash

Onderzoek bewijst waarom poepen in de ruimte zo moeilijk is

Update: 24 augustus 2026 om 08:48
Praat mee!
Redacteur

Er zijn maar een paar Nederlanders die er ervaring mee hebben, maar het is wel een groot probleem: poepen in de ruimte. De grote boodschap blijkt bij astronauten toch een stuk minder makkelijk te doen dan voor mensen die binnen de atmosfeer van de aarde blijven. Onderzoekers weten nu waarom.

Tot op heden was nooit duidelijk waarom constipatie optreedt bij astronauten. Er is echter een onderzoek uitgevoerd door de universiteit van Kopenhagen met NASA (via Nature) waaruit blijkt dat het vooral de gewichtsloosheid is die roet in het eten gooit. Als astronauten zo lang in de microzwaartekracht spenderen, dan verplaatst het voedsel zich langzamer door het lijf. Voordat het door het darmkanaal heen is, heeft het dus simpelweg langer nodig dan op aarde. 

Wat astronautenontlasting vertelt

De onderzoekers ontdekten dit door monsters te bestuderen van 52 astronauten die maanden op het International Space Station hebben gewoond. Zo hebben astronauten grote problemen met een opgeblazen gevoel, pijn, krampen en aambeien, mede door die obstipatie. En dat is toch een stuk minder glamoureus dan het astronautenleven klinkt. Het microbioom wordt hevig beïnvloed door de tijd in de ruimte en op lange termijn zou dit zelfs voor chronische nierziekten, hart- en vaatziekten en zelfs darmkanker kunnen zorgen.

Het darmmicrobioom breekt normaliter eerst koolhydraten en vezels af als primaire energiebron. Maar omdat voedsel bij astronauten trager door het verteringskanaal gaat, zijn de darmmicroben te snel door hun koolhydraten heen. Ze stappen over op het fermenteren van eiwitten voor energie. Hierbij komen specifieke stoffen in de bloedbaan terecht. Het gebrek aan darmtoegankelijke koolhydraten leidt tot een tragere stoelgang. Het is slechts een kwestie van weken voordat de darmbacteriën overgaan op het fermenteren van eiwitten.

Een iets ander dieet

Dat betekent iets voor bijvoorbeeld reizen naar Mars: daar naartoe zijn astronauten waarschijnlijk 6 tot 9 maanden onderweg. De onderzoekers stellen dat het waarschijnlijk verstandig is om het voedsel van astronauten iets aan te passen: als daar meer langzaam fermenteerbare koolhydraten inzitten, dan zou het darmbioom meer te doen hebben. ”Het eten van onbewerkte voeding rijk aan voedingsvezels, zoals groenten, linzen en noten, is belangrijk om de darmbeweeglijkheid op peil te houden en de bacteriën van extra substraat te voorzien tijdens ruimtemissies,” zegt onderzoeker Henrik Roager. Ook zouden supplementen met prebiotica kunnen helpen tegen de verstopping. NASA zegt de bevindingen interessant te vinden, verder te blijven onderzoeken en adviezen uit te brengen.

Kortom: je spijsverteringsstelsel voelt zich toch het allerbest op een plek waar de zwaartekracht is zoals op aarde. Misschien niet iets waar je elke dag bij stilstaat, maar wel iets om erg dankbaar voor te zijn dus.