Deze robot werkt als brandweerman in Nederland

Brandweermannen hebben te maken met enorm veel gevaar: hete vlammen, ongezonde dampen en vaak krappe plekken waarbinnen ze hun werk moeten doen. Daarom is het handig om een robot als collega te helpen, want die kan op verschillende manieren meewerken. 

Ruben Verhagen van de TU Delft heeft onderzoek gedaan naar hoe we als mensen controle houden over AI-systemen. Een voorbeeld van zo’n AI-systeem is blusrobot Brutus. Die werkt bij de brandweer van regio Rotterdam-Rijnmond. Het is een slim systeem, maar hoe zorgen we dat we als mens wel de baas over Brutus blijven? De PhD-student van TU Delft faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica zocht het uit.. “Mijn doel was om slimme systemen uitleg te laten geven aan mensen, over de beslissingen die zij nemen, zodat de mens ook in kan grijpen wanneer zo’n systeem een verkeerde beslissing dreigt te maken, of wanneer het gaat om zeer belangrijke, ethische beslissingen zoals over leven of dood.”

Blusrobot Brutus

Het project hield in dat de blusrobot zelfstandiger moest worden: hoe kon de brandweer Brutus op eigen houtje door een gebouw te laten navigeren, terwijl de mens wel controle houdt over belangrijke beslissingen die in dat navigeren moeten worden gemaakt. Bij de brandweer hebben ze meer technische snufjes om branden onder controle te krijgen of details over de brand te controleren, waaronder drones. Maar Brutus is wel een bijzondere: hij kan blussen, verkennen, weet hoe heet het is en of er bepaalde gassen in de lucht zitten. Daarnaast is hij in staat om een schild van water om zichzelf heen te maken en zo te zorgen dat hij zelf geen vlam vat.

Een prachtig apparaat, maar niet zo heel slim. Zonde, want hij heeft veel sensoren die zich er wel voor lenen om het apparaat slimmer te maken. Dat is dan ook wat de brandweer met de student heeft gedaan. Ruben deed meerdere experimenten, waaronder een computerspel waarbij proefpersonen met een virtueel AI-systeem in een gesimuleerde omgeving samenwerkten. 

Daarbij kwam ook een fysiek experiment kijken, namelijk in een ruimte in het TU Delft fieldlab RoboHouse, waar werd gedaan alsof er brand was en met verhuisdozen een soort plattegrond is gemaakt. Hierbij werd Brutus niet ingezet, maar wel een kleinere robot van TU Delft. Toch zal de werking vrijwel hetzelfde zijn, stelt Ruben, die door interviews met de brandweer ongeveer weet wat de regels voor de robot moeten zijn. 

Zelf gaan of bestuurd worden?

“Als de brandweer bijvoorbeeld een deur ziet, dan willen ze weten wat daarachter zit en moet de robot dit verkennen. Ook heeft een slachtoffer de hoogste prioriteit, en blokkades op de route moet de robot juist zoveel mogelijk vermijden. Aan de hand van die regels, gaf de robot tijdens het experiment een top drie van locaties waar hij naar toe kon gaan. Met de communicatie-panels konden de proefpersonen input geven aan de robot, bijvoorbeeld of zij een slachtoffer op de camera dachten te zien. De robot paste op basis daarvan zijn top drie aan, en de proefpersoon kon één van de opties kiezen. De robot navigeerde naar de locatie, maar de uiteindelijke keuze ligt bij de mens. Dit was ook echt belangrijk voor de brandweer.” En wat blijkt? De brandweer ziet potentie in de oplossing van de student: hij kan hun werk een stuk veiliger maken.

Opvallend is wel dat buitenstaanders de test niet zelf ervaren maar alleen kijken naar een video ervan, liever hebben dat de robot met een joystick wordt bestuurd in plaats van autonoom rijdt. Hij denkt dat een hybride tussen zelfrijdend aan de ene kant en de joystickbesturing aan de andere kant de beste combi is, in plaats van één van de twee.