Volgens onderzoek komt onze angst voor AI voort uit teveel kennis

Hoe meer je weet over AI, hoe groter de kans is dat je vreest voor je eigen baan. Dat is geen simpel idee, maar het resultaat van een groot onderzoek genaamd de AI Monitor 2026. Deze is uitgevoerd door de TU van Darmstadt en baseert de resultaten op de antwoorden van ruim 2000 Duitsers. 

Het onderzoek ontkracht het idee dat angst voor AI enkel voortkomt uit onwetendheid. Zo verwacht maar liefst 43 procent van de mensen met diepgaande AI-kennis dat de technologie binnenkort hun werk overneemt. Dat percentage ligt bij mensen die er minder vanaf weten een flink lager. Volgens hoofdonderzoeker professor Peter Buxmann zien experts simpelweg scherper hoe ontwrichtend AI kan zijn.

Daarbij maakt vooral de aard van je werk het verschil: wie taken uitvoert die te digitaliseren zijn — zoals rapporten, code, analyses, tekst of presentaties — loopt het meeste risico. Fysiek werk blijft vooralsnog veiliger, en ook het dagelijkse gebruik van AI op de werkvloer is op dit moment nog relatief beperkt.

Zorgen om AI

Tegelijkertijd ontbreekt het aan goede voorbereiding, want slechts 15 procent van de onderzochte Duitsers volgde ooit een AI-training.Het onderzoek maakt ook duidelijk dat mensen zich vooral druk maken om hallucinaties en veiligheid van data, terwijl slechts vier op de tien vreest voor superintelligentie. Met name jongere werknemers ervaren baanonzekerheid, al groeide de zorg in alle beroepsgroepen ten opzichte van vorig jaar.

Volgens Buxmann helpt het niet om mensen simpelweg gerust te stellen, aangezien baanverlies ook sociale connecties en zingeving aantast. Generatieve AI creëert weliswaar nieuwe functies, maar vervangt verdwijnende banen waarschijnlijk niet één-op-één. Zijn advies: werkgevers moeten werknemers vooral actief opleiden en voorbereiden op de veranderingen op de werkvloer.