Recensie: Cyberpunk-klassieker Akira in 4K IMAX blaast je opnieuw weg

Akira verscheen bijna 40 jaar geleden wereldwijd in de bioscoop en was voor een hele generatie de eerste stapjes in anime én cyberpunk. Dat was een heerlijke cultuurschok, en de 4K gerestaureerde versie die deze week in de (IMAX-)bioscoop verschijnt, blaast kijkers opnieuw helemaal weg.

We leven in een paradijs van sciencefiction dystopieën. In films en series bedoel ik dan. De komende maanden verschijnt er een nieuwe anime van Cyberpunk 2077 (Netflix), de live-action serie van Blade Runner 2099 (Prime Video) en in januari komt er zelfs een serie gebaseerd op William Gibsons cyberpunkklassieker Neuromancer (Apple TV). Maar het startschot vindt plaats in de bioscoop en nee, het is niet Dune Part 3. Akira is terug en volledig geremasterd voor z’n nieuwe bioscooprun in 4K.

Het cyberpunkgenre ontstond wereldwijd in de jaren ‘80 en een van z’n grootste invloeden was Katsuhiro Otomo's anime uit 1988. De manga waarop de film gebaseerd is, kwam ongeveer rond dezelfde tijd als Blade Runner uit en bevatte de ziekelijke elementen die het genre nu definiëren: in neon badende megasteden, een sociale onderlaag met criminele bendes, een futuristische samenleving op instorten, en onvermijdelijk heel erg extreem geweld. Cyberpunk-werelden zijn zowel verleidelijk als afstotelijk. Die unieke ervaring bracht Akira als een van de eersten.

© Piece of Magic

Motorrijden door nachtelijk Neo-Tokyo

Akira speelt zich af in de verre toekomst van… uh, 2019. Het volgt de stoere tiener Kaneda, leider van een motorbende die op een rivaliserende groep jaagt in Neo-Tokyo. De sfeervolle beelden van de motorrijders die door de nachtelijke binnenstad rijden, zijn nog net zo magistraal als decennia terug; alleen scherper, met fellere kleuren door de restauratie.

De tweede hoofdrolspeler is Tetsuo, Kaneda’s beste vriend, en een jaloerse meeloper. Tijdens een motorongeluk wordt hij ontvoerd door het Japanse leger en gebruikt voor experimenten om z’n latente psychische krachten aan te wakkeren. Het loopt volledig uit de hand: Tetsuo begint goddelijke krachten te vertonen en raakt dronken van z’n eigen macht. 

Van The Matrix tot Stranger Things

De schaal van vernietiging die in het derde bedrijf van Akira gebeurt - vooral de prachtige wijze hoe dit in beeld wordt gebracht - inspireerde filmmakers wereldwijd. Van George Lucas en James Cameron tot recenter de Wachowski’s met The Matrix. Zelfs de makers van Stranger Things keken Akira en baseerden de krachten van Eleven op die van Tetsuo.

© Piece of Magic

Maar zo goed als Akira doen moderne filmmakers het tóch niet! Dat komt deels door de krankzinnig hoge kwaliteit van de handgetekende animatie. Alles in de film is hoog gedetailleerd en constant in beweging: van brokstukken die rondvliegen in de achtergrond, tot lichtinval op de verschillende voertuigen, en subtiele trekjes in de gezichten; zelfs moderne anime halen dit niveau zelden. 

Echt cyberpunk

Japan bevond zich tijdens de productie midden in zijn grootste economische bubbel: het geld klotste tegen de plinten en spoot uit de schoorsteen! Investeerders reserveerden een fortuin voor Akira en meerdere animatiestudio’s werkten samen en tekenden de film zo secuur mogelijk. Akira móést bewijzen dat Japan een animatiegrootheid was zoals de VS. Dat lukte. 

De film is een monument voor Japans gouden decennium, toen we allemaal even dachten dat de Japanse economie de grootste ter wereld zou worden. Deze ‘angst voor Japan’ is ook héél erg cyberpunk. De ‘smoezelige’ presentatie van Akira verdwijnt wel een beetje door de 4K restauratie. Vuil en andere oneffenheden zijn digitaal verwijderd en de kleuren opgepoetst. Kaneda’s knalrode motor spat echt van het scherm, net als de lichtstrepen die z’n tweewieler maakt in het duister. Sommigen vinden de restauratie verleidelijk voor een IMAX-bezoek, anderen zullen het afstotelijk vinden. Met cyberpunk mag het allebei. 

De restaureerde 4K-versie van Akira draait vanaf 10 september in de bioscoop. De ‘oude’ versie kun je onder andere streamen op Netflix.