75 jaar televisie in Nederland: nog steeds het middelpunt van de woonkamer

Een huiskamer zag er in de jaren 40/50 heel anders uit dan vandaag de dag. Maar één ding is zeker: sinds de komst van de televisie is de inrichting van onze huizen echt anders geworden: veel woonkamers hebben de televisie als middelpunt van de woonkamer en dat is nog steeds zo. 

Op 2 oktober 1951 werd de eerste nationale televisieuitzending vanuit Bussum uitgezonden. Hierbij was staatssecretaris Cals te zien die zei: “Met enige schroom kom ik uw huiskamer binnen.” Op dat moment kwam hij niet in heel veel huiskamers binnen, want op dat moment hadden een paar honderd huishoudens een televisie. 

Experimenteren met televisie

De televisie was een volledig nieuwe technologie, al werd er in Nederland door onder andere Philips al langer aan gewerkt. Het bedrijf uit Eindhoven was al sinds de jaren ‘20 bezig met televisietechnologie, waaruit in 1948 ook daadwerkelijk televisie-uitzendingen volgden. Dat waren nog experimenten, maar ze waren wel succesvol. In 1950 kwam Philips met zijn eerste televisie voor massaproductie. 

Televisie-uitzendingen hebben veel meeggemaakt door al die jaren heen: tot 1964 was er bijvoorbeeld maar één net om te kijken. In 1967 waren de eerset naakte mensen op televisie: Phil Bloom deed dat in het het rebelse jeugdprogramma Hoepla. In datzelfde jaar werd kleurentelevisie geïntroduceerd en reclame. In 1980 kwam Teletekst erbij en in 1989 deed commerciële televisie zijn intrede. Inmiddels is sinds 2010 de aanwezigheid van streamingdiensten een grote uitbreiding voor televisiekijkend Nederland, met onder andere Netflix, Disney+ en Videoland.

Door de jaren heen is de televisie als apparaat ook enorm veranderd: van zwart wit naar kleur, maar ook van een gigantische dikke beeldbuis tot een ultradun ‘schilderij’ aan de muur. Een schilderij waaraan Philips decennia geleden een extraatje toevoegde in de vorm van Ambilight. Hierbij zit er licht aan de achterkant van de televisie dat uitstraalt naar de zijkant. Dat doet het op basis van wat er op het beeld te zien is. 

75 jaar televisie in Nederland

Inmiddels heeft Philips echter een nieuwe techniek geïntroduceerd in de vorm van AmbiScape, waarmee Ambilight ook naar de rest van de woonkamer komt, omdat slimme lampen die bijvoorbeeld in de keuken of de studiehoek staan ook meekleuren. Een logisch gevolg van de Philips Hue-lijn met zijn gekleurde lampen, al worden die door een heel ander bedrijf gemaakt dan de Philips-televisies. 

Om stil te staan bij 75 jaar televisie kun je bij Beeld & Geluid in Hilversum terecht voor een expositie over 75 jaar televisie. Dat kan nog tot het einde van het jaar. In het Philips Museum is tot en met 16 oktober een mini-expositie te zien over de ontwikkeling van televisie.