Wikimedia Commons

Wikimedia Commons

Russische trollenlegers toch niet weg door platbombarderen datacenters

Praat mee!

Oekraïense droneaanvallen op Russische datacenters hebben de Russische trollenlegers op sociale media toch niet weggevaagd. Dat blijkt uit een analyse van internetbedrijf Cloudflare en onderzoek van experts. Eerder deze week ontstond op sociale media het beeld dat Russische trollenlegers tijdelijk waren uitgeschakeld.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky beweerde maandag dat er op sociale media 'minder haat, minder verdeeldheid en minder provocaties' te zien waren. Aanleiding was een grafiek van Cloudflare waarop een sterke daling te zien was in het webverkeer van bots van het Russische technologiebedrijf Yandex. Sommige gebruikers trokken daaruit de conclusie dat Russische desinformatiecampagnes waren verstoord en dat ook pro-Trump- en extreemrechtse accounts in Europa minder actief waren.

Ook andere onderzoeksteams konden hier geen bewijs voor vinden

Die conclusie klopt dus niet. Naast Cloudfare zien experts ook geen aanwijzingen dat de desinformatiecampagnes zijn stilgevallen. "De bots die Cloudflare rapporteert zijn geen socialemediabots, maar vooral zogenoemde webcrawlers", zegt Robert van der Noordaa, expert op het gebied van hybride oorlogsvoering en buitenlandse inmenging op sociale media. Webcrawlers bezoeken automatisch websites om informatie te verzamelen en te indexeren voor zoekmachines. Dat is iets anders dan nepaccounts die berichten plaatsen om de publieke opinie te beïnvloeden.

Onderzoekers van het Amerikaanse dTeam, dat Russische inmenging volgt, hebben evenmin een afname van de activiteit waargenomen. Tegenover de BBC zegt de onderzoeksgroep geen verandering te hebben gezien in het verkeer van bekende Russische accounts en botnetwerken op sociale media. Ook accounts die zijn gekoppeld aan pro-Kremlin-beïnvloedingsoperaties bleven actief.

Het Oekraïense presidentiële team liet aan de BBC weten dat Zelensky het had over een veranderde sfeer op sociale media, niet over een afname van botactiviteit. Ook de Tsjechische Europarlementariër Tomáš Zdechovský kwam terug op zijn bewering dat er minder activiteit van Duitse AfD-aanhangers te zien was.

Sociale-mediabedrijven moeten ingrijpen

Dat Russische desinformatiecampagnes niet zomaar verdwijnen door datacenters aan te vallen, is volgens Ned Mendez, hoofd onderzoek bij Alliance4Europe, niet verrassend. "Het zijn niet zomaar een aantal gebouwen die je kunt uitzetten", zei hij tegen The Guardian.

Volgens Van der Noordaa ligt een belangrijk deel van de oplossing bij de sociale-mediabedrijven zelf. Als overheden, politie of veiligheidsdiensten aantonen dat accounts deel uitmaken van een gecoördineerd netwerk dat de platformregels overtreedt, moeten de bedrijven die netwerken volgens hem aanpakken.