Parker Solar Probe

Missie naar de zon: NASA-sonde Parker gelanceerd

12 augustus 2018 11:19

Ruimtevaartorganisatie NASA heeft zondagochtend zijn Parker Solar Probe gelanceerd. De sonde moet belangrijk onderzoek naar de zon en zonnewind gaan doen.

De lancering van de ruimtesonde Parker Solar Probe is vanochtend geslaagd verlopen. Precies om 9.31 uur gingen de raketten de lucht in. Gisteren werd de lancering op het laatste moment afgeblazen. Bij de voorbereiding waren ongeregeldheden in de data van de lanceerinstallatie aangetroffen.

Zeven jaar

De Parker Solar Probe gaat onderzoek doen naar de zon en de zonnewind. De Parker is gebouwd om temperaturen van 1400 graden Celsius te weerstaan. De straling op de bestemming is ongeveer 500 keer zo fel als bij de aarde. Een speciaal schild moet de sonde daartegen beschermen.

De sonde gaat de komende zeven jaar ovale banen rond de zon draaien. Op het dichtste punt is de Parker 6 miljoen kilometer verwijderd van de zon. De Parker is vernoemd naar de nu 91-jarige wetenschapper Eugene N. Parker die in de jaren vijftig het concept van de zonnewind ontwikkelde.

Tijdens de vlucht zal de satelliet een snelheidsrecord breken. Hij haalt een relatieve snelheid van 700.000 kilometer per uur. Daarmee zou hij in één seconde van Groningen naar Utrecht kunnen vliegen en in twee minuten van Europa naar Australië. De lancering is in deze video terug te kijken.

Zonnewinden en plasmawolken

De satelliet gaat onderzoek doen naar de zogeheten zonnewinden en plasmawolken. Zonnewinden zijn een soort vlammen die de zon wegschiet. Ze nemen plasmawolken mee. Plasmawolken zijn stromen met geladen deeltjes die de zon continu naar alle planeten slingert. Als deze door de dampkring weten te dringen, kunnen wij ze zien in de vorm van noorderlicht en zuiderlicht. 

De Parker Solar Probe gaat deze zonnewinden en plasmawolken meten. In Nederland houdt ASTRON-wetenschapper Richard Fallows de metingen van het ruimtevaartuig in de gaten. In het Drentse Dwingeloo staat de grootste radiotelescoop ter wereld, de LOFAR-telescoop.

"Wij observeren deze zonnewinden ook, alleen dan vanaf de grond. Uiteindelijk zullen we de resultaten van ons en die van de Parker Solar Probe vergelijken", zegt Fallows tegen RTL Nieuws. "Deze plasmawolken reizen met een snelheid van 3000 kilometer per seconde. Zo nu en dan raakt zo’n zonnewind de aarde en kan het ons magnetische veld, een beschermlaag, verstoren. Deze verstoring zie je terug als poollicht."

Nu zijn de zonnewinden nog onvoorspelbaar. "Wij hopen uiteindelijk te kunnen voorspellen wanneer zo'n zonnewind de aarde zal raken."

Problemen op aarde

De zonnevlammen kunnen namelijk voor behoorlijke problemen zorgen op aarde. Ze kunnen bijvoorbeeld communicatiesystemen platgooien. "Als een zonnevlam bijvoorbeeld een van onze satellieten raakt, dan werkt zijn gps-systeem niet meer goed. Dat is problematisch voor bijvoorbeeld de luchtvaart, want dan kunnen zij niet vertrouwen op hun systemen als ze moeten landen."

Voor ons zou dat kunnen betekenen dat je navigatie het niet meer doet, omdat de gps niet meer werkt.

Bekijk in deze video waarom het zo moeilijk is om in de buurt van de zon te komen.