Facebook-topman Zuckerberg kondigde in juni de eigen cryptomunt libra aan. Beeld © AFP
Facebook-topman Zuckerberg kondigde in juni de eigen cryptomunt libra aan. Beeld © AFP
Nieuws

IMF: centrale bank cruciaal voor stabiliteit van cryptogeld

15 juli 2019 16:16

Ook bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF) zijn ze ervan overtuigd dat cryptomunten de toekomst zijn. Maar om de risico's van virtuele munteenheden zoals bitcoin, ethereum en Facebooks libra te beperken, blijven centrale banken een belangrijke rol spelen.

Dat schrijven IMF-economen Tobias Adrian en Tommaso Mancini Griffoli in een rapport over de opkomst van digitaal geld. De regels die centrale banken daarbij stellen zullen bovendien grote gevolgen hebben voor de toekomst van commerciële banken, verwacht het instituut dat financiële stabiliteit nastreeft.

Gemak versus monopolies

Het IMF wijst in het rapport op zowel de positieve als negatieve kanten van cryptogeld. Positief zijn het gemak, de snelheid en efficiëntie van digitaal geld, dat bovendien voor veel lagere transactiekosten zorgt bij overschrijvingen. Dit soort zaken zullen de omarming van het grote publiek van cryptomunten bevorderen, verwachten de auteurs.

Maar er kleven ook stevige risico's aan. Zo vreest het instituut voor onder meer monopolies, criminele activiteiten, de bedreiging die cryptogeld in sommige landen vormt voor zwakkere valuta's, het gebrek aan consumentenbescherming en financiële instabiliteit. Deze risico's kunnen verkleind worden wanneer centrale banken ingrijpen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Het libra-plan: 7 vragen over de digitale munt van Facebook

IMF: werk samen

Daarbij is samenwerking tussen centrale banken en vertrekkers van digitaal geld een optie. Zo zouden fintechbedrijven zelfs reserves kunnen stallen bij centrale banken, mits ze voldoen aan strenge criteria en toezicht.

In meerdere landen, waaronder India, Hong Kong en Zwitserland, is hier al voorzichtig mee gestart. In China gaat men zelfs al een stap verder en houden grote cryptoverstrekkers zoals Alipay en WeChat Pay al reserves aan bij hun nationale centrale bank.

Een andere mogelijkheid is dat centrale banken in sommige landen samen met private partijen een cryptomunteenheid aanbieden, wat neer komt op een digitale versie van contant geld. Hierbij zouden bedrijven het platform, de technologie en transacties voor hun rekening nemen en centrale banken de regulatie en reserves.

Volgens het IMF zal het huidige bankmodel in de toekomst niet zo maar verdwijnen, maar zou de rol van retailbanken wel eens volledig kunnen veranderen. "Banken zullen de druk van digitaal geld voelen, maar moeten kunnen reageren door meer aantrekkelijke of soortgelijke diensten aan te bieden. Toch moeten beleidsmakers voorbereid zijn op disruptie in de bankensector", schrijven de auteurs.

Drie scenario's voor de toekomst

Het instituut heeft drie toekomstscenario's klaarliggen voor de bankensector. In het eerste en 'meest voor de hand liggende' scenario bestaan cryptogeld en bankgeld naast elkaar. Daarbij zouden banken - die nu nog in een sterke positie zitten - de strijd aan kunnen gaan met cryptomunten, maar is de vraag of zij zich wel op tijd aanpassen. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Trump haalt uit naar Facebooks libra en bitcoin: 'Onbetrouwbaar'

Het tweede scenario spreekt meer tot de verbeelding. Daarin vullen beide geldvormen elkaar aan, iets wat al te zien is in sommige lagelonenlanden en opkomende economieën zoals China. Dit kan leiden tot kredietverstrekking aan armere huishoudens, die nu nog buiten de boot vallen. Verder kan samenwerking leiden tot het delen van data over kredietwaardigheid.

Het laatste scenario is het meest radicale. Daarin schetsen de IMF-economen een beeld waarin commerciële banken de controle verliezen over deposito's: het geld dat wij storten om er op een later tijdstip gebruik van te maken. Wanneer meer betalingen straks met digitaal geld gebeuren, zou dit systeem de bankwereld op de kop zetten en zelfs de deposito- en kredietfunctie van een bank kunnen loskoppelen.