Beeld © oBike
Beeld © oBike
Nieuws

Is er een toekomst voor de deelfiets? Zeker wel!

26 augustus 2019 05:55

Heeft de deelfiets in Nederland toekomst? Die vraag dringt zich steeds meer op na het faillissement van deelfietsverhuurders als oBike en meer recentelijk Gobike. Maar, zo vertellen experts aan RTL Z, er zijn zeker nog wel mogelijkheden.

"Nederland is een moeilijke markt," zegt Jaap Kamminga van de Fietsersbond. "De meeste mensen hebben al een eigen fiets, die gebruiken in hun eigen woonplaats geen deelfiets. Daarnaast ervaren deelfietsbedrijven concurrentie van de OV-fiets. Het is nog zoeken naar een model waarmee ze kunnen concurreren."

Fiets kunnen swipen

Ronald Haverman bedacht in 2000 de OV-fiets en werkte de afgelopen twee jaar bij deelfietsverhuurder Mobike. "Ik geloof nog steeds dat we een mooie toekomst tegemoet gaan in Nederland met de deelfiets. Juist in een fietsland als Nederland is het een perfect concept."

Volgens Haverman fietsen Nederlanders vooral rond hun huis omdat daar nu eenmaal hun fiets is. "Daarnaast kunnen ze met de OV-fiets nog rond treinstations fietsen. Dan hou je nog een enorm deel van Nederland over waar mensen misschien liever de fiets zouden pakken dan de bus, op het moment dat ze kunnen kiezen."

Drie mogelijke modellen

Daarbij is het wel de vraag hoe je ervoor zorgt dat die deelfietsen geen overlast veroorzaken. Lucas Meijs, hoogleraar strategische filantropie en vrijwilligerswerk aan de Erasmus Universiteit, bestudeerde de deelfiets in Shanghai. "Vooralsnog zijn er drie soorten modellen. In het eerste model verhuur je de fiets en maak je het individu ervoor verantwoordelijk. Je ziet bijvoorbeeld dat leasefietsen zoals de Swapfiets vaak keurig in de rekken staan." 

Daarnaast zijn er twee soorten deelfietsen. "Die heb je mét docking stations waarbij je de fiets op een vaste plek ophaalt en daar weer terugbrengt. Het nadeel is dan vaak dat de fiets zelden op de plek staat waar jij 'm op dat moment nodig hebt. En dan heb je de leenfietsen zonder docking station. Die fietsen zwerven vaak door de stad en worden op plekken neergezet waar het niet mag."

In Shanghai werden 30.000 deelfietsen geruimd

Deelfietsen niet welkom

Meijs vervolgt: "Wie is dan ervoor verantwoordelijk dat de fiets daar voor de ingang van de metro op de grond is gegooid? In Shanghai is het vastgelopen en zijn er bordjes bij zones waar deelfietsen niet welkom zijn. Een deelfiets kan niet werken in een model waarbij de verhuurder de overlast afwentelt op de samenleving." 

Dat gebeurde bijvoorbeeld in Rotterdam met fietsverhuurder oBike. De gemeente sprak de Singaporese deelfietsverhuurder aan op het aantal rondslingerende deelfietsen in de stad, maar oBike vroeg in Singapore faillissement aan en haalde de fietsen nooit op. Een andere verhuurder, oFo, haalde haar fietsen op verzoek van de gemeente wel op. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Amsterdam geeft omstreden deelfietsen een tweede kans

24 uur per dag bereikbaar

"We zijn in Rotterdam teruggegaan van 4.500 naar 2.500 deelfietsen", vertelt een woordvoerder van de gemeente Rotterdam. "We hebben nu deelfietsen van Donkey Republic, Mobike en OV-fiets. We staan er niet negatief tegenover, maar we werken alleen nog met partijen waarmee we afspraken kunnen maken." Een van die afspraken is bijvoorbeeld dat er een telefoonnummer is waar bewoners 24 uur per dag overlast van verkeerd geparkeerde fietsen kunnen melden. 

Haverman ziet de overlast van deelfietsen vooral als een groeistuip. "Het is een interessant evenwicht want je moet niet te veel deelfietsen in een stad hebben, maar wel genoeg zodat mensen ervoor kiezen. Daarbij zal moeten worden samengewerkt met de overheid." 

Daarbij denkt hij niet alleen aan regulering, maar ook aan een eventuele subsidie voor onderhoud. "Voor hetzelfde bedrag waarvan je een bus onderhoudt, kan je ook heel wat deelfietsen onderhouden."

Tweede fiets weg

Haverman denkt niet dat Nederlanders snel de fiets wegdoen waarmee ze door hun eigen buurt fietsen. "Maar ze zullen wel bijvoorbeeld hun tweede stationsfiets wegdoen wanneer er een goed alternatief is. Er is net bij het station van Utrecht een fietsenstalling geopend voor 12.500 fietsen, dat is hele dure grond. Wat je hier juist wil, is de tijd verkorten dat fietsen op het station staan. Dat zou met deelfietsen zeker kunnen."

Ook Kamminga van de Fietsersbond ziet nog altijd mogelijkheden. "De OV-fiets kost 3,85 euro per 24 uur en is daarmee relatief duur. Bovendien kun je 'm niet zo makkelijk gebruiken wanneer je bijvoorbeeld kinderen bij je hebt. Voor deelfietsen is nog een wereld te winnen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Miljarden voor Chinese deelfietsen, ook daar geven ze overlast