Nieuws

Verdwenen familie keert terug in app: 'Heel erg indrukwekkend'

26 augustus 2019 12:44

Op sociale media duiken honderden korte filmpjes op waarin Oeigoeren hun overleden, opgepakte of verdwenen familieleden herdenken in korte video’s. China houdt naar schatting een miljoen Oeigoeren vast in kampen. Met de video-app TikTok geven de Oeigoeren de slachtoffers een gezicht.

De Oeigoeren zijn een islamitische minderheid in China. De regio wordt zwaar onderdrukt door de autoriteiten in Peking. Niemand mag zich er vrij bewegen, laat staan vrij godsdienst belijden. China zet alle mogelijke technologische ontwikkeling in, van gezichtsherkenning tot het tracken van mobiele telefoons en het installeren van speciale apps die gebruikers bespioneren, om de Oeigoeren te onderdrukken.

Dat doen ze om radicalisering tegen te gaan. Duizenden Oeigoeren hebben de afgelopen jaren in Syrië gevochten.

Vast in kampen

Mensenrechtenorganisaties, activisten en experts van de Verenigde Naties zeggen dat er meer dan een miljoen Oeigoeren worden vastgehouden in het westen van China. Volgens de autoriteiten zijn het geen kampen, maar centra waar beroepsonderwijs wordt aangeboden dat religieus extremisme de kop in moet drukken.  

Dat het medium TikTok hier wordt gebruikt is niet heel verwonderlijk. TikTok is razend populair in Azië, en vooral in China. Anders dan Instagram, Twitter of Facebook is TikTok niet geblokkeerd in Xinjiang, en kan dus iedereen het gebruiken.

Het is een app met allerlei features en mogelijkheden. Het gaat om korte videoberichten met muziek waar je zelf in te zien bent en zelf de achtergrond kunt bepalen. In het geval van de Oeigoeren zijn verdwenen familieleden in foto's op de achtergrond te zien. Hieronder zie je een paar voorbeelden.

"Het is heel erg indrukwekkend om te zien", zegt Midden-Oostencorrespondent Olaf Koens. Hij volgde eerder een Oeigoerse familie in Turkije  Deze mensen hebben het ontzettend zwaar. Zelf zijn ze de onderdrukking en de kampen in China ontsnapt, maar ook in het buitenland wonen ze in onzekerheid. In sommige landen, zoals Turkije of Kazachstan, is het voor Oeigoeren mogelijk om asiel aan te vragen, maar de macht en invloed van China is zo groot dat zulke vergunningen ook makkelijk weer zijn terug te draaien. Ze leven op geleende tijd." 

Koens: "Het is onder jongeren enorm populair, en ik snap eigenlijk wel waarom. De video’s hebben iets verslavends. Vaak zijn ze best leuk om naar te kijken. De deuntjes gaan in je hoofd zitten, de dansjes zijn vaak best knap. Het heeft iets oprechts, je ziet jongeren over de hele wereld die iets leuks proberen te doen. Daarom is het zo bijzonder dat juist dit wordt ingezet om een statement te maken, om te protesteren. Het leven is niet alleen maar leuk of vrolijk, zeker niet voor Oeigoeren. Dat maakt het zo krachtig."