Beeld © AFP
Beeld © AFP
Nieuws

D66 wil toegang nabestaanden tot sociale media-accounts

25 oktober 2019 18:02

Sociale media-accounts moeten overdraagbaar worden na iemands dood. D66 wil wetgeving zodat nabestaanden toegang krijgen tot sociale media-accounts van een overledene. Nu kunnen nabestaanden vaak niet meer bij foto's, filmpjes en gesprekken van een dierbare. Of blijft een account van een overledene in de lucht.

Het gebrek aan wetgeving levert praktische problemen op voor nabestaanden. Wie toegang wil tot foto's op een computer heeft eerst een wachtwoord nodig. Dat merkten ook Janneke en Bert van Noorloos, die hun zoon twee jaar geleden verloren door zelfdoding. Zij zitten nog met veel vragen waar ze door inzage in zijn telefoon antwoord op hopen te krijgen. "Alleen de telefoon kan uitsluitsel geven", zegt Janneke. Die lag vlakbij zijn lichaam. Zijn moeder denkt dat hij de telefoon bewust heeft weggelegd voor zijn dood. "Zijn telefoon lag naast hem samen met zijn portemonnee."

Janneke en Bert hebben een bedrijf ingeschakeld dat gespecialiseerd is in het kraken van telefoons voor nabestaanden. "We hebben zijn twee telefoons gegeven, een iets oudere - die snel open was - en een nieuwe Motorola. Die laatste telefoon is nog steeds niet geopend."

Het gaat Janneke en Bert vooral om de WhatsApp-gesprekken op de telefoon. "Naar ons idee is daar misschien iets in te vinden, dat we denken: o, zat het zo."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Rechter: verdachte hoeft telefoon niet te ontgrendelen

Dit kan je nu doen om je Facebook-, Google- en Hotmail-account te verwijderen

Google lanceerde in 2013 de Inactive Account Manager, waarmee gebruikers kunnen instellen dat een andere gebruiker de controle krijgt over jouw Google-account. Dit gebeurt bijvoorbeeld als je drie, zes of twaalf maanden niet meer hebt ingelogd. Vervolgens kun je een ander account de volledige toegang geven en een automatische e-mailbeantwoording inschakelen. Ook heb je de mogelijkheid om je account te laten verwijderen.

Door het beheer van jouw Google-account over te dragen, is het voor nabestaanden mogelijk om via een wachtwoordherstel bij verschillende andere websites in te loggen. De e-mail komt dan binnen bij Gmail, waarna de nabestaanden het wachtwoord kunnen aanpassen.

En bij Facebook en Outlook/Hotmail? Bij Facebook kun je via deze link een verzoek voor een herdenkingspagina aanmaken waarmee het account als herdenking actief blijft, of een verzoek tot verwijding indienen. Bij Outlook kun je via het Microsoft Nabestaanden Proces gegevens opvragen, inclusief alle e-mails, bijvoegsels en het adressenbestand.

En een laatste simpele tip: deel jouw inloggegevens met je nabestaanden (in een notitieboekje bijvoorbeeld), waarmee ze kunnen inloggen en jouw account kunnen beheren.

Online doorleven

D66-Tweede Kamerlid Monica den Boer wil dit in de toekomst voorkomen door te zorgen dat bijvoorbeeld accounts van Facebook of Instagram in een erfenis kunnen worden opgenomen.

"Als je niets regelt, leef je online gewoon door. Als je daar geen problemen mee hebt, is daar niets mis mee, maar meer bewustwording is belangrijk. Het betekent namelijk dat online accounts en online tegoeden bij winkels en streamingdiensten actief blijven. Online foto's blijven ook beschikbaar en dat maakt je een prooi voor identiteitsfraude."

In tijden van verdriet

Den Boer vergelijkt het met brieven of foto's, thuis in een kast. "Die worden vaak door erfgenamen geërfd, want dat is via de wet geregeld. Dat geldt niet voor de spullen die jij online hebt opgeslagen, deze kunnen daardoor onbereikbaar worden voor je nabestaanden."

D66 wil mensen meer bewust maken om te voorkomen dat ze hier in lastige tijden tegenaan lopen. Per dag sterven er in Nederland 450 mensen, van hen zijn 400 18 jaar of ouder. Veel van hen hebben een sociale media-account. "Voor nabestaanden is het heel ingewikkeld dat je naast al het verdriet je ook nog eens hier mee bezig moet houden. Als je overlijdt, moeten alle data over kunnen gaan op de erfgenaam, net zoals bij materiële goederen. Anders kan jouw digitale leven voor eeuwig rondzweven."

Telefoon kraken, hoe zit dat?

De data van nieuwe telefoons zoals die van Samsung en Apple is standaard versleuteld. Dat betekent dat je er nooit bij kunt. Zonder de juiste toegangs- of swipecode is de data niet zichtbaar. Daarnaast blokkeren telefoons vaak na 10 inlogpogingen. Om telefoons te ontgrendelen is dure en bijzondere hightech hard- en software nodig. Voor commerciële bedrijven die dit soort diensten aanbieden aan nabestaanden, is dit slechts beperkt te gebruiken. Die mogen alleen volledig worden gebruikt door politie en opsporingsdiensten als er sprake is van een strafbaar feit.

De omweg hiervoor is de data van de telefoons steeds vaker automatisch in de cloud staat. Dus hebben Apple, Samsung en al die andere telefoonproducenten toegang tot die data die op hun servers staat. Op dit moment geven die bedrijven dat niet aan nabestaanden, tenzij er sprake is van een gerechtelijk bevel. In alle andere gevallen verschuilen ze zich achter privacy- en algemene voorwaarden.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Mag de politie je dwingen je telefoon te ontgrendelen? Vandaag horen we het