De AI-hype begint te bedaren en AI-frontmannen laten drammend hun ware gezicht zien

De AI-hype is redelijk uniek: waar voorgaande hypes en 'booms' ook op groot enthousiasme van het publiek kon rekenen, zijn dit keer de grote bedrijven zelf vooral in de ban. Het publiek ziet AI best zitten, maar we zijn niet blind voor de nadelen. De groei vlakt dus af, en nu beginnen de AI-mannetjes te drammen.

Booms en hypes zijn van alle tijden. Soms wordt er iets ontdekt of uitgevonden waarvan de hele mensheid meteen ziet: dit verandert alles. De trein, de auto – het internet is een duidelijk voorbeeld, en de dotcom-bubbel die daaruit voortvloeide wordt nu vaak weer aangehaald. Men was tijdtijds zó enthousiast, dat de investeringen compleet doorsloegen. De bubbel knapte, veel aandelen werden in één klap waardeloos – maar we waren niet onverminderd enthousiast over de mogelijkheden van het internet.

Door AI lijken de mogelijkheden voor een paar bedrijven weer eindeloos. De aandelen van NVIDIA zijn de afgelopen jaren ontploft, omdat het bedrijf de gigantische vraag naar AI-chips nauwelijks kan bijbenen. Toch begint het meer op de tulpenmanie te lijken: een korte periode toen de prijs van tulpenbollen gigantisch hoog werd omdat de vraag veel groter was dan het aanbod en men alle rationaliteit uit het oog verloor. Dat zien we nu bij die chips: bijna alle grote tech-bedrijven zijn all-in op AI gegaan en moeten die bluf nu uitzitten. De bedrijven móeten haast wel blijven investeren, omdat hun gigantische concurrenten ze anders wegvagen. Gigantische investeringen nu, hopelijk later de winst.

Het publiek is niet meer lyrisch

Het probleem: het enthousiasme rondom AI is aan het afvlakken. We hebben allemaal gezien wat het kan en dat is vaak handig, soms leuk – maar we snappen inmiddels ook wat de beperkingen zijn. En belangrijker: wat het ons kost. Datacenters krijgen voorrang, slurpen zoveel stroom als een hele stad en maken het zo voor iedereen duurder. Computergeheugen wordt massaal opgekocht en maakt alle bestaande en nieuwe apparaten duurder, of vertraagt ze, of maakt ze in het slechtste geval economisch onmogelijk. En dan wordt er met veel AI-toepassingen niet eens echt winst gemaakt: het geld dat de bubbel nu opblaast komt vooral van wederzijdse beloftes tussen de bedrijven. Nu komen de eerste reclames in ChatGPT: de AI-chatbots die we hebben leren kennen waren het gratis voorproefje, om ons over te halen.

Alleen dat overhalen lukt dus niet echt. Onderzoek wijst uit dat werknemers wel iets productiever worden met AI, maar het gaat slechts om 4 procent. Grote enquêtes wijzen op de angst van mensen dat AI het leven op aarde bedreigt. En maar heel weinig mensen zijn bereid om extra geld te betalen voor AI. Veel mensen hebben dan ook niet het idee dat AI überhaupt een positieve invloed heeft op hun werk.

De volgende verdieping is exclusief voor Bright++ abonnees:

AI-topmannen beginnen raar te doen

Die mineurstemming is ook de grote jongens achter AI opgevallen, en ze beginnen te morren en drammen. "De strijd van de narratieven wordt gewonen door de critici. Het is extreem kwetsend, eerlijk gezegd", zei NVIDIA-topman Jensen Huang afgelopen maand in een podcast. "Veel schade" is aangericht door "zeer gerespecteerde mensen die een doomer-verhaal, einde-van-de-wereld-verhaal, sciencefictionverhaal hebben geschilderd."