Airco steeds populairder als verwarming, wel zorgen over stroomnet: 'gezeur om niets'

Airco’s waren ooit vooral een zomerding: aanzetten, zweten stoppen, door met je leven. Maar in steeds meer Nederlandse huizen draait de airco inmiddels ook gewoon in de winter — als verwarming. Dat zou zorgen oproepen over het toch al dichtslibbende stroomnet, maar dat is eigenlijk gezeur om niets.

Volgens onderzoeksbureau TNO verwarmt inmiddels ongeveer 80 procent van de huishoudens die hun airco als verwarming gebruiken, in de avonduren tussen 18.00 en 23.00 uur. Precies die uren waarin we thuis komen, koken, lampen aanzetten en nog even gedachteloos de vaatwasser volproppen: de spits op het stroomnet dus. TNO waarschuwt dat dit patroon de bestaande drukte op het elektriciteitsnet kan versterken en dat vraagt om aandacht in de netcapaciteitsplanning.

Van bijverwarming naar hoofdverwarming

Opvallend: voor een groeiende groep is de airco niet langer de snelle warmteboost, maar echt de standaard. Een derde van de huishoudens die met een airco verwarmt, gebruikt die inmiddels als hoofdverwarming. Vooral de woonkamer (64%) en de hoofdslaapkamer (40%) worden ermee verwarmd. In het stookseizoen 2024-2025 stond de airco in de woonkamer gemiddeld 118 dagen aan, ongeveer zes uur per dag.

Dat mensen er enthousiast over zijn, is niet zo gek: TNO ziet dat gebruikers vooral het comfort, de snelle opwarming en lagere kosten noemen. Ongeveer zeven op de tien zouden verwarmen met de airco ook aanraden. Tegelijk noemen gebruikers ook nadelen, zoals sneller afkoelende ruimtes, droge lucht en geluid.

Netbeheerders willen beter zicht

De NOS koppelt het TNO-onderzoek aan de zorgen van netbeheerders: zij hebben vaak beperkt zicht op hoeveel airco’s er precies hangen en hoe intensief ze worden gebruikt. In het onderzoek van TNO ondervroeg onderzoeker Motivaction 3451 mensen: 747 daarvan hadden een vaste airco en 534 gebruikten die ook om te verwarmen.

TNO pleit ondertussen voor vervolgonderzoek: niet alleen naar energieverbruik en CO₂, maar ook naar zaken als koudemiddelen, materiaalgebruik en gezondheid – én naar slimme instellingen en regelstrategieën om het net te ontlasten.

De volgende verdieping is exclusief voor Bright++ abonnees:

Bram: 'Goed nieuws: financiële prikkel werkt'

Het is begrijpelijk dat TNO voorzichtig is met zijn enthousiasme over de airco als gasvervanger, maar het laat in ieder geval zien: mensen willen best van het gas af, als ze er maar geld mee besparen. En als je een airco toch al hebt hangen om te koelen, dan kan je ’m slim inzetten om op daluren bij te verwarmen. Of juist alleen in te zetten op korte momenten, zoals net voor het slapen gaan en bij het opstaan. Dan kan de cv-ketel uitblijven.