150 jaar telefonie: de uitvinding die zelfs ons 'hallo' veranderde

Vandaag is het 150 jaar geleden dat het eerste telefoongesprek gevoerd werd. Een uitvinding die veel veranderde, en zelfs zorgde voor de opkomst van het woord 'hallo' – al hadden we bijna 'ahoy' gezegd bij het opnemen.

Precies 150 jaar na het eerste telefoongesprek van Alexander Graham Bell is bellen nog altijd springlevend, alleen de vorm veranderde totaal. Waar Bell in 1876 nog “Mr. Watson, come here, I want to see you” in een experimentele hoorn sprak, dragen we nu allemaal een glazen plaatje in onze broekzak dat kan filmen, navigeren, appen, bankieren en, o ja, ook nog bellen. 

Het totale aantal belminuten blijft redelijk constant: mobiel bellen nam vast bellen grotendeels over, terwijl internetbellen daar niet eens volledig in is meegerekend. Laat staan spraakberichten in bijvoorbeeld WhatsApp: telt dat als bellen? In Nederland begon het openbare telefoonnet op 1 juni 1881 met slechts 49 abonnees en telefoonnummers van twee of drie cijfers. Daarna volgden telefooncellen, de grote omnummeractie Operatie Decibel in 1995 en uiteindelijk de smartphone, die de telefoon niet verving maar opslokte.

Dat is misschien wel het leukste aan de geschiedenis van telefonie: niet alleen apparaten veranderden, maar ook taal. Neem het woord hello. Dat voelt nu als de meest vanzelfsprekende begroeting ter wereld, maar dat was het lang niet altijd. Het woord 'hello' met die spelling dook al in 1826 in druk op. Het woord bestond dus al vóór de telefoon, maar vooral als uitroep om aandacht te trekken of verbazing te tonen: 'hallo, wat hebben we hier?' 

De volgende verdieping is exclusief voor Bright++ abonnees:

Hello of ahoy?

De moderne rol van hello als standaardbegroeting kreeg pas echt vaart toen de telefoon zijn intrede deed. Ineens moest je een gesprek openen zonder oogcontact, zonder handdruk, zonder te weten of het bij de ander ochtend, middag of avond was. Een neutrale opener was ineens goud waard.