Wordt jouw nieuwe laptop, smartphone of tv duurder door de oorlog in Iran?

Raakt een kettingreactie van olie, gas, scheepvaart en chips binnenkort ook de Europese techconsument?

Sinds een paar weken is het Midden-Oosten opnieuw het epicentrum van een geopolitieke crisis. De Verenigde Staten en Israël lanceerden op 28 februari luchtaanvallen op Iran. Daarbij kwam onder meer de Iraanse leider ayatollah Ali Khamenei om het leven. Iran reageerde met raket- en droneaanvallen op Israëlische en Amerikaanse doelen in de regio, maar ook op buurlanden als Qatar, Koeweit en Saudi-Arabië. Twee weken later woedt het conflict nog altijd.

Voor de gemiddelde techconsument in Nederland of België klinkt dit allemaal als een ver-van-mijn-bedshow. Maar de economische schokgolven bereiken ons nu al. 

Techproductie wordt duurder door energiecrisis

Eerst en vooral is er de energiecrisis. Na Iraanse droneaanvallen op de faciliteiten van QatarEnergy in Ras Laffan en Mesaieed heeft Qatar, een van de grootste exporteurs van vloeibaar gemaakt aardgas (LNG) in de wereld, de productie stilgelegd. Qatar is goed voor ongeveer een vijfde van de wereldwijde LNG-export. Dat aardgas verdwijnt nu in één klap van de markt. QatarEnergy heeft overmacht (force majeure) afgekondigd. Dat betekent dat bestaande leveringscontracten niet kunnen worden nagekomen. Zelfs als het conflict morgen stopt, duurt het volgens de Qatarese energieminister weken tot maanden voordat de leveringscyclus normaliseert.

Daarbovenop heeft Iran de Straat van Hormuz effectief gesloten. Dat is de smalle doorgang tussen Iran en Oman. Het is een van de belangrijkste maritieme knooppunten op aarde. Elke dag passeert zo’n 20 procent van al de olie en vloeibaar aardgas die op aarde verbruikt worden door deze zeestraat. Alle grote rederijen hebben hun transits opgeschort, verzekeringen zijn ingetrokken en het verkeer door de zeestraat is vrijwel tot nul gedaald.

Dat verklaart de hoge prijzen aan de pomp, maar ook de techindustrie gaat de gevolgen voelen. Chips produceren vereist immers veel energie. Fabs van bedrijven als TSMC, Samsung en Intel verbruiken evenveel stroom als kleine steden. Hogere energiekosten vertalen zich daarom rechtstreeks in hogere productiekosten per chip.