Voor € 299 vertelde een bodyscan me of ik wat mankeer – maar moet je dat willen?

Mensen worden steeds ouder. Dat is deels te danken aan de alsmaar verbeterende medische wetenschap, maar ook aan ons eigen gedrag: we zoeken simpelweg sneller hulp. Of dat nu is door braaf langs de huisarts te gaan of door een wearable om onze pols te binden: we snakken naar zekerheid. We willen de regie over ons eigen lijf en zoeken naar manieren om niet alleen langer, maar vooral ook gezonder te leven.

Die behoefte heeft een compleet nieuwe markt opengebroken. Waar preventief medisch onderzoek voorheen iets was voor topsporters of vermogende managers die door hun werkgever naar een exclusieve kliniek werden gestuurd, poppen er nu in rap tempo commerciële gezondheidscentra op in de winkelstraten. Het is de democratisering van de medische check-up: voor een vast bedrag koop je een diepgaand inkijkje in je eigen biologie.

Wat direct opvalt is dat deze partijen de kille, naar desinfectiemiddel ruikende ziekenhuissfeer bewust thuislaten. De locaties zijn eerder gestyled als een high-end wellness-ervaring of een minimalistische Apple Store. Die drempelverlaging is een slimme psychologische zet, want het haalt de directe associatie met 'ziek zijn' en de bijbehorende angst volledig weg.

Deze trend sijpelt ook door naar de consumentenelektronica die we al dagelijks dragen. Een mooi voorbeeld is fitness-tracker-merk Whoop, dat inmiddels ook in Nederland de mogelijkheid biedt om laboratoriumtesten in te laden. Whoop regelt die bloedtesten niet zelf, maar laat je de uitslagen handmatig in de app verwerken. De software koppelt die medische data vervolgens aan je dagelijkse herstel- en slaapcijfers om te kijken of je binnen de juiste langetermijntrends valt.

Dit is dan wel iets net zoals de bodyscans wat je vaker moet doen om trends echt goed te kunnen spotten. Aan één meting heb je immers niet genoeg om te weten waar je biologie naartoe beweegt. Ja, je weet direct of je scores op dat moment goed zijn, maar als je ze daadwerkelijk wilt verbeteren en monitoren, zit je toch vast aan herhaaldelijk testen. Veel van deze nieuwe gezondheidsbedrijven sturen dan ook slim aan op een 'jaarpas-model' of periodieke check-ups om je in hun ecosysteem te houden. De boodschap van de tech-industrie is helder: meten is weten, en wachten tot je ziek wordt is zonde van de tijd.

© Blue Health

Een uur in de medische cockpit

Om te kijken hoe zo’n commerciële 'APK voor je lijf' in de praktijk werkt, nam ik de proef op de som en boekte een afspraak bij Blue Health, een aanbieder met een testlocatie op de Prinsengracht in Amsterdam. Het concept is efficiënt geregisseerd: een consult duurt exact een uur, kost 299 euro en in die tijd jassen ze er tien verschillende onderzoeken doorheen. Denk aan een hartfilmpje (ECG), een uitgebreide bloedanalyse, een urineonderzoek en een echo van je halsslagader om eventuele verkalking vroegtijdig op te sporen.

Het traject begint al thuis op de bank. Voordat je überhaupt een stap binnen zet, moet je online een uitvoerige vragenlijst invullen. Zo heeft de kliniek alvast een digitaal profiel van wie je bent en hoe je leeft. Eenmaal op de locatie word je naar een kleedhokje gedirigeerd dat direct grenst aan de testruimte. En die ruimte heeft een hoog Star Trek-gehalte. De eerste stap is een volledige 3D-bodyscan die je lichaamssamenstelling nauwkeurig in kaart brengt. Ik kan je vertellen: dat is behoorlijk confronterend. Je ziet jezelf ineens in high-res terug op een gigantisch scherm, inclusief elk kwabje dat ergens op je lichaam te vinden is. Er is direct geen ruimte meer voor ontkenning.

Nadat in het eerste halfuur alle data fysiek uit je lichaam is getrokken, volgt meteen het tweede deel van de afspraak: het gesprek met de arts. Dat schakelen gaat best snel. Vrijwel direct na de laatste test kon ik doorlopen naar de uitslagenkamer, waar al mijn biomarkers al direct op een groot digitaal dashboard stonden te knipperen. Het voelde een beetje alsof ik terug in de studiebanken zat om mijn eigen rapportcijfers door te nemen.

Dit directe consult is wel echt de kracht van het concept. Als je online losse tests bestelt en puur een PDF met cijfertjes gemaild krijgt, schiet je al snel in de stress bij elk rood getalletje. Hier kreeg ik direct de juiste context en uitleg bij de biologische waarden, wat een hoop onnodige paniek voorkomt. Ook was hier uitgebreid de ruimte om mijn persoonlijke doelen te bespreken en te kijken waar ik mijn leefstijl concreet kan beteren. Onze cultuur is tegenwoordig ingericht op instant gratification, en daar spelen ze perfect op in: binnen 24 uur heb je je hele persoonlijke gezondheidsplan en alle grafieken overzichtelijk in de bijbehorende app staan.

De volgende verdieping is exclusief voor Bright++ abonnees:

Moeten we dit wel willen?

De grote vraag die overblijft na zo'n uur in de medische cockpit: is deze stortvloed aan data wel zo fijn als we denken? Het antwoord heeft twee kanten. Ja, ik ben absoluut blij dat ik de test heb gedaan. Het geeft een bepaalde vorm van rust en geruststelling als het gros van de vinkjes op groen staat.