Automatisering creëert nieuwe banen, alleen niet voor wie ze nodig heeft

Tijdens elke technologische revolutie klinkt hetzelfde verhaal: straks zijn we allemaal werkloos. Economen zijn het met die stelling al meer dan een eeuw lang niet eens. Er valt altijd wel iets nieuws te doen, zo luidt het argument. Volgens een studie van economen bij onder meer MIT is dat nog altijd zo, maar er is een belangrijk (en oneerlijk) verschil met het verleden.

Nieuw werk ontstaat en blijkt zelfs een tegenwicht te vormen tegen het arbeidsverlies door automatisering. Alleen zijn deze banen niet voor iedereen weggelegd. De nieuwe banen gaan vaak niet naar de mensen die hun baan kwijtraken door robots of software. Ze gaan vooral naar jongere, hoogopgeleide werknemers in steden. En ze betalen bovendien meer dan vergelijkbare oudere functies.

Dit blijkt allemaal uit data die nog nooit eerder zijn gebruikt, afkomstig van Amerikaanse volkstellingen uit 1940 en 1950, die recent zijn vrijgegeven. De onderzoekers vergeleken deze gegevens met arbeidsdata van 2011 tot 2023. 

Zo konden ze exact zien welk beroep mensen uitoefen(d)en. Uiteraard bestonden functies als “AI-specialist” en “cybersecurity-analist” midden vorige eeuw nog niet. In feite bleek uit de data dat een vijfde van alle werknemers vandaag een baan uitoefent die in 1970 simpelweg nog niet bestond.

Hogere lonen, maar niet voor altijd 

Mensen in zo'n nieuwe functies, zo blijkt uit de studie, verdienen meer dan collega's in dezelfde sector die oudere functies uitoefenen. Het verschil is niet heel groot, maar het is consistent. Ze verdienen ongeveer 2 procent extra als je alle andere factoren wegrekent.