Airco als 'energieslurper' funest voor je energielabel? Valt reuze mee, wijst onderzoek uit

Een airco aanschaffen en dan zien hoe je energielabel omlaag keldert – het is een zorg die veel woningeigenaren tegenhoudt. Onterecht, blijkt uit een simulatie: een airco heeft nauwelijks invloed op het energielabel van je woning. En als je de airco ook als hoofdverwarming gebruikt, kan het label er zelfs op vooruitgaan.

Het is bloedheet en daarom overwegen veel Nederlanders maar weer eens een airco. Qua aanschaf is dit moment niet ideaal, meldde een grote installateur deze week – maar over het stroomverbruik van airco's hoef je niet in te zitten. Veel mensen gaan er vanuit dat een airco veel stroom kost, en daarmee ook zorgt voor een slechter energielabel. Dat blijkt in de praktijk enorm mee te vallen.

WattWijzer Energieadvies voerde de simulatie uit in de officiële software die ook gebruikt wordt bij het toekennen van een energielabel, op basis van een realistische modelwoning: een tussenwoning uit 1990, 120 vierkante meter, standaardisolatie uit het bouwjaar en een moderne HR107-ketel. Vervolgens werden vier situaties doorgerekend – met en zonder zonnepanelen, met en zonder airco's – om te zien wat het effect op het energielabel is.

© WattWijzer Energie

De conclusie is verrassend duidelijk: in alle varianten blijft het energielabel gelijk. Zonder zonnepanelen stijgt het primair fossiel energieverbruik iets wanneer airco's worden toegevoegd, maar het label blijft gewoon A. Ook met tien zonnepanelen op het zuidelijke dakvlak verandert er niets. Drie of zes binnenunits: het maakt in de berekening nauwelijks verschil. Hetzelfde geldt voor de keuze tussen een single split- of multisplit-systeem.

"Dat laat zien dat airco's in de energielabelberekening veel minder zwaar wegen dan veel mensen waarschijnlijk denken", zegt Frank Breukelman, energieadviseur en eigenaar van WattWijzer Energieadvies. "Het beeld van de airco als enorme stroomslurper verdient dus echt nuance."

Op zonnige dagen draait je airco op eigen stroom

Er zit nog een interessant praktisch punt in de simulatie. Wanneer airco's worden toegevoegd bij een woning met zonnepanelen, daalt het aandeel hernieuwbare energie in de berekening licht. Dat klinkt tegenstrijdig, maar het heeft alles te maken met hoe de software rekent: die kijkt naar jaarverbruik en jaaropwek, maar niet naar het exacte moment waarop stroom wordt verbruikt of opgewekt.

In de praktijk werkt het juist andersom. Airco's draaien vooral op warme, zonnige dagen: precies het moment waarop je zonnepanelen op volle toeren lopen. Een groot deel van het verbruik zal daardoor direct door de eigen zonnepanelen worden gedekt. Koelen is dan feitelijk gratis, want de stroom die je anders nagenoeg niets opleverde bij teruglevering, gebruik je nu zelf.

Wat kost koelen zonder zonnepanelen?

Ook zonder zonnepanelen valt het mee. Voor het koelen van één ruimte ga je grofweg uit van 400 watt vermogen. Bij een stroomprijs van 27 cent per kWh is dat iets minder dan 11 cent per uur. Wie in de zomer 200 uur koelt, betaalt zo'n 22 euro per binnenunit per jaar. Bij een multisplit-systeem – meerdere binnenunits op één buitenunit – kan het benodigde vermogen per ruimte zelfs wat lager uitvallen.

Verwarmen met airco levert labelsprong op

Het wordt pas echt interessant wanneer je de airco ook als verwarmingssysteem inzet. Een moderne airco functioneert dan feitelijk als een efficiënte lucht-luchtwarmtepomp – en dat kan het energielabel juist verbeteren. Daar zit wel een belangrijke voorwaarde aan: de airco moet dan het enige verwarmingssysteem in de woning zijn.

Heb je nog een cv-ketel met radiatoren of vloerverwarming, dan telt die ketel gewoon mee in de berekening – ook als je hem al jaren nauwelijks gebruikt. Pas als de radiatoren echt zijn verwijderd en de airco de enige verwarming is, wordt het systeem als warmtepomp meegenomen. In de modelwoning leverde dat een labelsprong op van A naar A+.

De volgende verdieping is exclusief voor Bright++ abonnees:

Het kan altijd nog slimmer en inzichtelijker

Zo zie je maar: voor het label maakt een airco dus weinig uit, en de praktijk strookt niet altijd met hoe het label wordt toegekend. Wie zonnepanelen heeft verbruikt dus nog veel minder stroom bij het draaien van een airco – pas wel op in de avonden met een dynamisch contract. En gebruik je de airco's in de winter als bijverwarming naast een normale cv, bespaar je daar wel stookkosten mee. Je krijgt er geen labelsprong door, maar het kan je al snel zo'n 300 euro aan stookkosten per jaar schelen, bleek begin dit jaar uit een andere berekening.