Motie tegen Palantir sneuvelt: Nederland blijft achter bij Duitsland en Frankrijk

Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft tegen een motie gestemd die opriep tot het afbouwen van software van het omstreden Palantir. Opvallend, want onder meer Duitsland en Frankrijk nemen die afstand wel.

De motie was ingediend door Volt-fractievoorzitter en Kamerlid Laurens Dassen. Hij riep de regering op het gebruik van Palantir af te bouwen en over te stappen naar een Europees alternatief. Dat in navolging van het voornemen van het Nederlandse ministerie van Defensie om binnen twee jaar te stoppen met software van Palantir. 

Dat voornemen is minder definitief dan Dassen graag zou zien: hij lijkt een einddatum te willen. Bovendien wijst Dassen op het binnenkort juist toenemende gebruik van Palantir: de NAVO, waar Nederland natuurlijk bij zit, gaat met het Maven Smart System werken, software van Palantir. "De staatssecretaris beloofde te stoppen met Palantir. Het omgekeerde gebeurt", aldus Dassen.

Motie niet gehaald

De motie is gesneuveld, omdat slechts 45 Kamerleden voor stemden. Opvallend genoeg kwam de steun zowel van links als rechts: PRO, PvdD, SP en DENK stemden voor, net als FVD, Groep Markuszower (bij vergissing), kamerlid Keijzer en natuurlijk Dasse zelf. Regeringspartijen D66, VVD en CDA stemden tegen, net als andere grotere partijen als PVV en JA21. 

Eerder ontraadde Staatssecretaris Boswijk van Defensie de motie van Dassen al. "Deze motie verzoekt om er na twee jaar meteen geen gebruik meer van te maken", aldus de Staatssecretaris. "Ik ga er alles aan doen om het zo snel mogelijk te doen, maar we moeten ook reëel zijn. We zien dat meerdere NAVO-landen er inmiddels gebruik van maken. Het is dus nog wel een uphill battle. Ik ontraad deze motie."

D66 opvallend fel, toch een tegenstem

Regeringspartij D66 was onlangs nog opvallend fel over Palantir. "Democratie en vrijheid zijn niet verenigbaar" en "het is prima als onze software gebruikt wordt om burgers te doden", somde D66-Kamerlid Michelle Jagtenberg op. Ze vindt het doodeng dat deze uitspraken komen van de oprichters van het bedrijf dat software levert aan Defensie, de politie en de NAVO. Vermoedelijk heeft D66 nu alsnog tegen de motie gestemd vanwege de ontrading van Staatssecretaris Boswijk.

Die toon van D66 lijkt erg op de kritiek die Dassen zelf heeft op Palantir. "Dit bedrijf helpt ICE bij deportaties, maakt moorden in Gaza mogelijk, en de oprichter stelt dat democratie in de weg staat van technologie", aldus Dassen onlangs. "Ze komen niet via de achterdeur binnen om onze gevoelige data te stelen – nee, de regering legt de rode loper voor ze uit. Waarom accepteren we dat?"

De volgende verdieping is exclusief voor Bright++ abonnees:

Is Nederland laf? Onze buurlanden zijn feller

Kijk je over de grens, dan zie je een heel ander plaatje dan het voorzichtige "we onderzoeken het nog" uit Den Haag. Duitsland en Frankrijk zetten allebei concrete stappen, al verloopt dat in Duitsland via een lappendeken van rechtszaken, kabinetsbeleid en tegenstribbelende deelstaten – terwijl Nederland een motie wegstemt die niet meer vraagt dan wat de eigen staatssecretaris al beloofde.