Waarom PlayStation, Xbox en Nintendo externe appwinkels moeten toelaten

Vanaf januari 2028 zouden er geen nieuwe PlayStation-games meer verschijnen op schijf, waardoor er een verschuiving zou optreden naar een volledig digitale markt. Consumentengroepen en parlementsleden reageren daar op met rechtszaken en klachten, omdat dit de gamende consument duur komt te staan. Er is echter een oplossing.

Binnen de Europese Unie stuit het PlayStation-besluit op kritiek van consumenten, maar de officiële reactie vanuit de EU biedt vooralsnog weinig hoop. Volgens een EU-vertegenwoordiger staat het bedrijven vrij om games en diensten aan te bieden op een manier die zij commercieel passend achten, zolang ze consumentenrechten in overeenstemming met de wet beschermen en de voorwaarden vooraf duidelijk zijn voor iedereen.

Toch is de woede begrijpelijk. Petities tegen het besluit verzamelen in een mum van tijd honderdduizenden handtekeningen en op sociale media wemelt het van de screenshots van gamers die hun PS Plus-abonnement opzeggen. Wanneer fysieke games verdwijnen, dan gaan ook de budgetbakken in rook op, evenals de markt voor tweedehands games mettertijd. Ja, digitale uitverkopen, zoals de Steam Sales, bestaan, maar veel mensen denken dat gaming over het algemeen ontoegankelijk wordt voor een groep consumenten met een kleine portemonnee.

© Pexels

Monopolie aanpakken

In eigen land is de Stichting Massaschade & Consument (SM&C) al sinds medio 2025 bezig de monopolie van Sony aan te pakken. De stichting gelooft dat diens plannen hun zaak – een claim van 400 miljoen euro – zal versterken. Die draait om de Sony-taks: de commissie van dertig procent die Sony rekent op elke game die via de PlayStation Store verkocht wordt, een bedrag dat voor retailgames niet geldt. Omdat Sony aankondigde vanaf 2028 met die fysieke games te stoppen, verdwijnt het laatste mechanisme dat prijsconcurrentie mogelijk maakte.

“Het einde van fysieke schijfjes verwijdert de laatste plek waar een PlayStation-game nog tegen een competitieve prijs kon worden gekocht en verkocht”, vertelt Lucia Melcherts, voorzitter van SM&C. “Geen schijfjes betekent geen tweedehandsmarkt en geen alternatief voor de PlayStation Store. Vanaf 2028 bepaalt Sony alleen wat een game kost en zelfs hoe lang je een game mag gebruiken. Dat is precies de schade waar de Fair PlayStation-claim over gaat: een prijs is nooit eerlijk als de koper geen eigendom en geen alternatief heeft.”

Voorwaarden en grillen

De zorgen worden ook buiten Europa gedragen. In Mexico dienen twee parlementsleden een officiële klacht in bij de nationale mededingingsautoriteit. Hun argument sluit aan bij de SM&C: als fysieke games verdwijnen, blijft de PlayStation Store de enige plek waar je nog spellen kunt aanschaffen. Dit dwingt je in een ecosysteem zonder concurrentie.