Tijd voor gelijk speelveld: schrap de btw op de thuisbatterij

Met een thuisbatterij kun je het verbruik van je eigen zonne-energie flink verhogen. Maar dan moet je dat wel kunnen betalen: hoog tijd dus dat de overheid de btw op thuisbatterijen schrapt, voordat straks alleen de rijkere Nederlanders de vruchten van de energietransitie plukken.

Je wil verduurzamen, maar hebt er simpelweg het geld niet voor. Dat is de harde conclusie uit recent onderzoek van de ANWB: juist huishoudens met een lager of middeninkomen willen wél investeren in zonnepanelen, een thuisbatterij of isolatie, maar lopen vast op de aanschafprijs.

Uit het ANWB-onderzoek blijkt hoe scheef de verduurzaming inmiddels verdeeld is. Bovenmodale huishoudens hebben bijna twee keer zo vaak zonnepanelen als benedenmodale huishoudens (47 tegenover 26 procent), en bij elektrische auto's is het verschil nog groter. Bij thuisbatterijen is de kloof voorlopig kleiner – 10 tegenover 7 procent – maar het patroon is hetzelfde. Wie geld heeft, kan geld besparen. Wie dat niet heeft, blijft afhankelijk van schommelende energieprijzen.

Het meest interessante zit 'm in de middeninkomens. Die groep heeft tot nu toe niet vaker dan gemiddeld geïnvesteerd, maar wíl wel: 35 procent overweegt binnen tien jaar een thuisbatterij aan te schaffen. Ze worden alleen tegengehouden door hoge aanschafkosten, onduidelijke terugverdientijden en onzeker overheidsbeleid. Precies de knoppen waar de politiek aan kan draaien. En dat zou niet alleen goed zijn om de energietransitie een boost te geven, maar ook om het vertrouwen in de politiek terug te brengen. Want de meeste energiesubsidie ging de afgelopen jaren naar huishoudens die het niet per se nodig hadden: subsidie op nieuwe elektrische auto's, subsidie op zonnepanelen en ook de salderingsregeling was een indirecte vorm van subsidie.

De saldering stopt, en dan?

Die urgentie wordt groter door een andere maatregel die eraan zit te komen: het einde van de salderingsregeling. Vanaf 1 januari 2027 levert het terugleveren van je overtollige zonnestroom aan het net vrijwel niets meer op. Wil je de investering in je zonnepanelen nog binnen een redelijke termijn terugverdienen, dan moet je die stroom voortaan zoveel mogelijk zelf gebruiken.

Een thuisbatterij is daarvoor het voor de hand liggende antwoord: hij vangt het overschot van je zonnepanelen overdag op, zodat je 's avonds zelf van je eigen stroom profiteert in plaats van duur in te kopen. Maar een thuisbatterij is niet goedkoop, waardoor de terugverdientijd nu nog onder druk staat. Dat zorgt ervoor dat juist de huishoudens die de saldering het hardst gaan missen, het minst te makkelijk om die knop om te zetten. Weer een streepje voor met diepere zakken, dus.

Waarom de btw eraf moet

Sinds 2023 geldt voor zonnepanelen op en bij woningen al een btw-tarief van 0 procent. Voor de thuisbatterij betaal je nog gewoon 21 procent. Je kunt die btw onder voorwaarden terugvragen, maar dan moet je wel als ondernemer worden aangemerkt bij de Belastingdienst – met een dynamisch energiecontract, een energiemanagementsysteem en de bijbehorende administratie. Voor de meeste mensen die simpelweg hun eigen zonnestroom willen opslaan, is dat een onnodig ingewikkelde omweg.

De volgende verdieping is exclusief voor Bright++ abonnees:

Vereniging Eigen Huis wees daar vorige week terecht op in een opiniestuk in het FD: zonnepanelen en thuisbatterijen zijn eigenlijk twee kanten van dezelfde medaille. De panelen wekken op, de batterij zorgt dat je die stroom ook daadwerkelijk zelf gebruikt in plaats van hem – tegen een steeds slechtere prijs – terug het net op te sturen. Fiscaal worden ze nu compleet verschillend behandeld, en dat is moeilijk uit te leggen.