Wanneer is het héle Nederlandse wagenpark elektrisch?

We worden doodgegooid met nieuws over nieuwe elektrische modellen en verkooprecords. Maar als je om je heen kijkt op de weg, zie je nog steeds heel veel uitlaten. Wanneer rijden we in Nederland nu eigenlijk écht met z'n allen elektrisch? We doken in de cijfers, keken naar nieuw belastingbeleid en pakten de rekenmachine erbij. Dit is wanneer we de 90 en 100 procent aantikken.

Als we naar de nieuwverkopen kijken, lijkt de overwinning van de stekkerauto nabij. Uit recente berichtgeving van de NOS blijkt duidelijk de trend van dit moment: elektrisch rijden rukt keihard op, hoewel er (mede door de onzekerheid over subsidies en wegenbelasting) nu óók nog steeds veel (hybride) benzineauto's worden verkocht. Toch geeft de verkoop van nieuwe auto's een vertekend beeld van de werkelijkheid op straat. Om te snappen wanneer we écht allemaal elektrisch rijden, moeten we kijken naar het totale wagenpark.

De cijfers

Nederland telt op dit moment een wagenpark van ruim 9,4 miljoen personenauto's. Daarvan is op dit moment slechts een kleine 7 tot 8 procent volledig elektrisch. Dat klinkt als heel weinig voor een land dat voorloopt met laadpalen en dat is het eigenlijk ook.

Hoe dat komt? Rico Luman, sectoreconoom bij ING Research, legt het uit: "Er komen jaarlijks maar zo'n 380.000 nieuwe auto's bij. Dat is een vervangingsratio van slechts 4 procent. Volledige vernieuwing duurt daardoor heel erg lang." Oftewel: we kunnen vandaag wel besluiten om alleen nog maar EV's te verkopen, dan duurt het alsnog 25 jaar voordat de laatste benzineslurper naar de sloop is gebracht.

De zakelijke markt trekt de kar

Herinner je je de hoogtijdagen van de 0% bijtelling nog? Dat was de oerknal voor elektrisch rijden in Nederland. Het zorgde ervoor dat de zakelijke markt massaal in grote, dure EV's stapte (hallo Tesla Model S en helaas ook hybride Outlanders). Dat beleid wérkte voor de nieuwverkoop, maar zorgde voor een scheve tweedehandsmarkt vol zware, dure ex-leasebakken waar de gemiddelde particulier weinig mee kon (of die naar het buitenland verdwenen). Vanaf 2016 kwamen modellen die voor een breder publiek interessant waren.

Nu staan we aan de vooravond van een nieuwe zakelijke regeling. Het kabinet werkt aan een zogeheten 'pseudo-eindheffing'. Simpel gezegd: een forse boete (12% per jaar over de cataloguswaarde) voor werkgevers die nog nieuwe benzine- of hybride auto's in de vloot zetten. Volgens ING gaat dit de zakelijke markt op z'n kop zetten. Luman: "Nederland gaat versneld naar 100 procent volledig elektrisch, mogelijk al voor 2030." Aangezien de zakelijke markt goed is voor ruim 60 procent van de nieuwverkoop, gaat dit een enorme golf aan EV's opleveren.

Het wachten op de betaalbare occasion

Maar daarmee zijn we er nog niet. Particulieren bezitten maar liefst 88 procent van alle auto's in Nederland, en zij kopen vrijwel uitsluitend occasions. Zolang die groep niet meebeweegt, gaat de transitie stroperig traag.