Kabinet wil thuisbatterijen laten samenwerken in virtuele energiecentrales: wat betekent dat voor jou?

Het kabinet wil dat jouw thuisbatterij samenwerkt met die van je buren, ook als ze van een ander merk zijn. Zo'n virtuele energiecentrale kan interessant worden voor je portemonnee, maar voorlopig is het vooral een plan.

Thuisbatterijen van verschillende merken moeten straks met elkaar kunnen samenwerken, en dat kan ook voor jou als batterijbezitter verschil maken. Dat staat in de vernieuwde Nationale Actieagenda Batterijsystemen, die naar de Tweede Kamer is gestuurd.

Het plan dat gevolgen kan hebben voor jouw thuisbatterij: een nationale blauwdruk waarmee thuis-, buurt- en industriële batterijen als één flexibele eenheid werken. Nu is dat nog lastig, want de software van fabrikant A praat vaak niet met die van fabrikant B.

Wat staat er in het actieplan?

De agenda stelt dat verdere standaardisering nodig is om batterijsystemen, EMS'en (energiemanagementsystemen) en VPP-platforms (Virtual Power Plants) met elkaar te laten samenwerken. De blauwdruk moet een gedeeld kader worden voor koppelingen, data en aansturing. Daarnaast stelt de agenda standaarden voor interoperabiliteit voor, plus een structuur voor cybersecurity, validatie en certificering.

Ook komen er digitale testomgevingen (sandboxes) waarin EMS'en, virtuele energiecentrales en batterijpaspoorten worden gevalideerd voordat ze breed worden uitgerold.

Een kanttekening: dit is een actiepunt in een visiedocument, geen vastgesteld besluit. Wie de blauwdruk maakt en wanneer hij klaar moet zijn, moet nog worden uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Dit plan is opgesteld door het Battery Competence Cluster – NL, in samenwerking met de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Economische Zaken en Klimaat, kennisinstellingen, belangenorganisaties en het bedrijfsleven.

Wat is een virtuele energiecentrale?

Een EMS is het brein van je thuisbatterij. Het systeem bepaalt op basis van stroomprijzen, netcongestie en jouw verbruik wanneer de batterij laadt en ontlaadt. Die aansturing blijft momenteel beperkt tot jouw huishouden, hoewel je leverancier in geval van handel op de onbalansmarkt wel een breder plaatje heeft. 

Een virtuele energiecentrale daarentegen is software die veel van die batterijen bundelt tot één aanstuurbare eenheid, die flexibiliteitsdiensten aan het stroomnet levert.

Waarom zou je dat willen? Eén batterij van 10 kWh stelt voor een netbeheerder als TenneT weinig voor. Duizenden batterijen samen wel: ze kunnen stroom opnemen bij een overschot, terugleveren bij een tekort en lokaal ontlasten als het net in een wijk vol zit. Dat doen die batterijen nu op eigen houtje, maar het zou natuurlijk beter werken als ze dat hand in hand zouden doen, met een centrale aansturing zoals nu al steeds meer gebeurt bij zonnepanelen op woningen.

Wat betekent het voor jou?

Bundeling biedt kansen, maar dat valt of staat natuurlijk wel met de details, die er nog niet zijn. Wat we wel weten: door te bundelen kun je mogelijk meedoen aan markten waarvoor je in je eentje te klein bent, zoals de balanceermarkt. Dat kan nu al via de dynamische energiemarkt, maar vooral met de duurdere batterijen van bepaalde leveranciers, waar je dan soort van aan vast zit.