
© Liander
Stroom op piekuren vanaf 2029 voor iedereen duurder, wat betekent dat voor jou?
Stroom gebruiken op het drukste moment van de dag wordt vanaf 2029 voor iedereen duurder, ongeacht het type energiecontract dat je hebt. Je EV laden of warmtepomp laten draaien wordt juist goedkoper op rustige momenten. Dat staat in een voorstel van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) om de nettarieven voor huishoudens flink om te gooien. Bram geeft je ook zijn blik op het nieuws.
Het doel is simpel: het stroomnet gelijkmatiger gebruiken, zodat er plek vrijkomt voor nieuwe woningen en bedrijven. Netbeheerders verwachten dat het plan van de ACM ervoor zorgt dat de piekbelasting door huishoudens met ongeveer 10 procent daalt. Daardoor kunnen er zo'n 700.000 extra woningen worden aangesloten zonder dat het net direct moet worden uitgebreid. Op de lange termijn zijn bovendien minder netverzwaringen nodig, wat de kosten voor consumenten en bedrijven wat behapbaarder moet maken.
Voor consumenten en bedrijven zijn de gevolgen straks direct merkbaar: de hoogte van je rekening hangt dan meer af van wanneer en hoeveel stroom je gebruikt. Volgens ACM-bestuurslid Manon Leijten gaat ongeveer 60 procent van de huishoudens er straks op vooruit.
Nu betaalt iedereen hetzelfde
Op dit moment betaalt elk huishouden hetzelfde bedrag voor de aansluiting op het elektriciteitsnet, of je nu weinig of veel verbruikt. Een klein appartement met een paar lampen betaalt dus evenveel als een grote woning met een warmtepomp en een eigen laadpaal, schrijft de ACM zelf.
Dit verandert er precies
De nieuwe tarieven gelden alleen voor het transport van stroom, circa een derde van je totale elektriciteitsrekening. De leveringsprijs en de belastingen blijven buiten schot. Gemiddeld blijft een derde van dat transporttarief een vast bedrag, de rest wordt variabel en hangt af van je verbruik en het tijdstip waarop je stroom gebruikt. En let op: dat geldt dus straks voor alle energiecontracten, of je nou een vast contract hebt, variabel of dynamisch.
Bij de nieuwe nettarieven komen tijdsblokken met lage, normale en hoge tarieven, die in de zomer anders zijn dan in de winter. Wie zijn verbruik naar rustige momenten schuift, betaalt minder. Denk aan het laden van de elektrische auto tijdens de goedkoopste uren of het slim aansturen van apparaten die veel stroom verbruiken. Zo zijn er al wasmachines en drogers die rekening kunnen houden met dynamische tarieven. Volgens de ACM komen er de komende jaren steeds meer slimme producten op de markt die daarbij helpen.
Winnaars en verliezers
Het voordeel valt niet bij iedereen even groot uit. Een klein appartement betaalt in 2029 volgens de ACM 100 tot 200 euro per jaar minder dan nu. Een vrijstaand huis met warmtepomp en elektrische auto betaalt juist 300 tot 450 euro per jaar meer, ook als de bewoners hun verbruik zoveel mogelijk aanpassen.
Toch blijft verduurzamen lonen. Uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat blijkt dat de totale energierekening met een (hybride) warmtepomp ook onder de nieuwe regels een stuk lager blijft dan met een cv-ketel, aanschafkosten meegerekend.
Wanneer gaat het in?
Bedrijven met een grote aansluiting op de regionale netten krijgen al per 1 januari 2028 tijdsafhankelijke tarieven. Grote bedrijven op het hoogspanningsnet betalen die al langer. Voor huishoudens en bedrijven met een kleine aansluiting gaat het nieuwe stelsel op 1 januari 2029 in. Belanghebbenden kunnen tot zes weken na publicatie reageren op het ontwerpbesluit, waarna de ACM nog dit jaar een besluit neemt.
Kan het nog tegengehouden worden?
De ACM wil de tijdsgebonden nettarieven dus vanaf 2029 invoeren. Je zou kunnen denken dat daar politiek nog over gestemd moet worden, maar zowel de Eerste als de Tweede Kamer hebben hier niks over te zeggen. Dat lichtte Sanne de Boer, energietrasitie-specialist bij de Rabobank, laatst toe bij de podcast van De Groene Nerds. “Officieel heeft de politiek hier geen zeggenschap over.” De ACM is namelijk onafhankelijke toezichthouder. Het controleert of de netbeheerder wel eerlijke tarieven doorberekent aan de klanten. Netbeheerders zijn monopolisten, er vindt geen marktwerking plaats.
Bram van Brights Blik
Het is een achtbaan van emoties waar ik doorheen ga als ik alle nieuwsberichten over de tijdsgebonden nettarieven zie. Als eerste word ik boos: ben je als betrokken burger lekker bezig met verduurzamen, precies volgens de aansturingen van de overheid, krijg je te maken met extra kosten via een partij die toezicht moet houden op de markt. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?