
© Unsplash
De PlayStation 5 zit in grote problemen en dat is Sony’s eigen schuld
De PlayStation 5 wordt aan alle kanten gehackt, waardoor de console ironisch genoeg meer dan ooit tevoren kan. Sony is daar logischerwijs niet blij mee en onderneemt natuurlijk actie – maar het heeft deze situatie tegelijkertijd aan zichzelf te danken.
Wie het nieuws omtrent de PlayStation 5 een beetje volgt, weet dat er stront aan de knikker is. De console ervaart namelijk een complexe beveiligingscrisis, die ook nog eens flink verschilt van eerdere consolegeneraties. Waar het kraken van de PlayStation 4 zich voornamelijk beperkte tot het lokaal afspelen van illegale gamekopieën, is de architectuur van de PlayStation 5 inmiddels dusdanig blootgelegd dat je de hardware voor compleet andere doeleinden kunt inzetten.
Volgens beveiligingsonderzoekers en rapportages op platforms zoals HackerOne begon dit met de zogeheten Relapse-exploit, een kwetsbaarheid die gebruikers toegang gaf tot het besturingssysteem op kernelniveau. Kort daarna wisten hackers via een tweede lek de zogenoemde hypervisor te omzeilen. Dit is de streng beveiligde laag die normaliter de hardware aanstuurt en isoleert van niet-geautoriseerde code. De doorbraak opende de deuren voor allerlei soorten aanpassingen op firmwares tot en met versie 13.60.
Ongekende situatie
Je kunt begrijpen dat zo’n exploit niet niets is. Maar daar trekken de makers zich natuurlijk niets van aan; zij delen hun software gewoon via opensource platforms als GitHub. Hierdoor kun je als normale gebruiker, mits je de stappen uitvoert natuurlijk, middels ‘fake packages’ de complete PlayStation 4- en een groot deel van de PlayStation 5-bibliotheek spelen vanaf een externe opslag. En nee, daar heb je de originele games niet voor nodig. We zeggen dit niet om je te motiveren de hack zelf uit te voeren, maar om aan te tonen hoe zwaar dit lek weegt.
Nog ingrijpender is de optie de hardware aan te sturen op manieren die Sony zelf blokkeert. Bepaalde scripts kunnen een externe discdrive aanspreken, waardoor je, met de juiste emulators PlayStation 2- en PlayStation 3-discs kunt afspelen op de PS5. En dat is opvallend, want Sony claimde altijd dat dit niet mogelijk was, terwijl dat dus wel degelijk zou kunnen. Verder is het modders gelukt een compatibliteitslaag op de machine te draaien, waardoor ze ook Steam-games en Windows-apps op de PS5 laten draaien. Dit is echt een ongekende situatie.
Gedreven door AI
Opvallend is ook vooral de snelheid waarmee de ontwikkelingen zich in een razend tempo mee opvolgen. Dit wordt primair gedreven door de opkomst van geavanceerde taalmodellen en AI. Voorheen kostte het decompileren van een game – het proces waarbij gecompileerde machinetaal wordt teruggedraaid naar leesbare broncode, zodat we die wederom kunnen begrijpen – jaren aan handmatig werk. Tegenwoordig zetten modders en hackers AI-systemen, zoals de nieuwste Anthropic-modellen, in om dit proces te automatiseren.
© UnsplashConcurrentie heeft weinig last
En terwijl het PlayStation-ecosysteem onder druk staat, is de situatie bij de concurrentie opvallend stil. Microsoft en Nintendo kampen momenteel niet met een vergelijke uitbraak van piraterij. Bij de Xbox Series X en S is dit het resultaat van een strategische beslissing: Microsoft biedt namelijk een officiële Dev Mode aan. Tegen een kleine eenmalige betaling kun je daardoor je console omzetten in een ontwikkelkit om legitiem emulators zoals RetroArch te installeren. Dat laatste heb ik zelf ook gedaan met een Xbox Series S en werkt verrassend goed.
Omdat Microsoft de behoefte voor emulatie legaal faciliteert als het ware, en nog een stapje verdergaat, hebben hackers weinig tot geen motivatie om de Xbox te kraken. Bij de Nintendo Switch 2 is de afwezigheid van een jailbreak het gevolg van hardwarematige correcties, zo blijkt uit allerlei hardwareteardowns. Nintendo heeft de opstartprocedure dichtgetimmerd, waardoor beveiligingsonderzoekers voorlopig uitsluitend kwetsbaarheden in de bovenste softwarelaag gevonden hebben – en daar ondertussen nog maar weinig mee kunnen bereiken.
Iedereen is boos
Bovendien hebben gamers daar minder het gevoel een oor aangenaaid te worden. Veel gamers zijn het immers oneens met het nieuwe beleid van Sony en het dichtgetimmerde karakter van de console(s). Mogelijk waren daardoor eerder al de wereldwijde verkopen ingezakt, met 25 procent; al kan de hogere prijs daar ook een groot aandeel in hebben gehad. Tegelijkertijd zijn zowel spelers als ontwikkelaars boos op het feit dat PlayStation de fysieke disc wil uitfaseren, waardoor ze zijn overgeleverd aan de kunstmatig hoge prijzen in de PlayStation Store.
Hackers beargumenteren dan ook dat ze nu voor functies zorgen die consumenten daadwerkelijk willen – terwijl Sony die uit winstbejag achterwege laat. Ondertussen probeert het Japanse bedrijf de controle terug te winnen via technische restricties en verplichte firmware-updates die de toegang tot het PlayStation Network blokkeren voor oudere systemen met oudere firmwareversies. Ook probeert het via de juridische weg alternatieve winkels offline te halen. Maar zodra dergelijke softwarepakketten op GitHub staat, kan het bedrijf weinig meer doen.
Politieke implicaties
Tegelijkertijd zien we dat de politiek hierop begint te reageren: zo bereikt de discussie over digitaal eigendom wetgevende instanties. In de Verenigde Staten is recent wetgeving voorgesteld die gamebedrijven moet dwingen consumenten daadwerkelijke eigendoms- en overdrachtsrechten te geven over digitaal aangeschafte producten. Mocht dergelijke wetgeving standhouden, of de druk vanuit de opensource community verder toenemen, dat kan dit de manier waarop games gedistribueerd worden nog wel eens voorgoed veranderen.
Nog heel even terug naar de praktische situatie van het PlayStation 5-gedoe. Want wat betekent dit voor jou als normale gamer? Iemand die gewoon GTA VI wil spelen of nog een rondje Helldivers wil doen? Dan moet je er altijd voor zorgen dat je de juiste firmware op je PS5 hebt staan. Je hebt namelijk minimaal versie 14.10 nodig om GTA VI te kunnen spelen, ook al is dit vooralsnog een singleplayergame. Daarmee heeft Sony een troef in handen, totdat iemand de game ript, kraakt en online aanbiedt – dan kun je spelen wat je wil, natuurlijk.